Henry Ford, Amerikan sanayisinin öncülerinden ve Ford Motor Company'nin kurucularındandır. Seri üretimli montaj hattı tekniğinin geliştirilmesini sağlayan girişimleri sayesinde bugün ulaşımımızın vazgeçilmezi olan arabaların, herkes için üretilebilmesinin mümkün olmuştur.
Henry Ford, Greenfield Township, Michigan'daki bir çiftlikte 30 Temmuz 1863'te doğdu. Babası William Ford, İrlanda kökenli İngiliz bir aileden, annesi ise Belçikalı bir aileden gelmekteydi. Henry Ford’un ebeveynleri o daha çocukken öldü ve komşuları O'Hern ailesi tarafından evlat edinildi.
Anılarında belirttiğine göre, babasının ölmeden önce verdiği cep saati ona, henüz 15 yaşındayken bir saat tamircisinin çırağı olarak tüm komşularının saatlerini tamir ettiği ilk mekanik deneyiminin yolunu açtı.
Ford, otomobili ya da montaj hattını icat etmemesine rağmen orta sınıf Amerikalıların alabileceği fiyatlı ilk otomobili geliştirdi ve üretti. Bunu yaparken Ford, otomobili pahalı bir meraktan 20. yüzyılın gidişatını derinden etkileyecek olan pratik bir nakil aracı haline dönüştürdü.
Görsel: commons.wikipedia.org
1879'da Ford, Detroit'te çıraklık teknisyeni olarak çalışmak üzere evden ayrıldı. İlk olarak James F. Flower & Bros ve daha sonra Detroit Dry Dock Co. Şirketlerinde çalıştı. 1882'de aile çiftliğinde çalışmak için Dearborn'a döndü. Çiftlik işlerinde kullanılan Westinghouse portatif buhar motorunun çalıştırılmasında ustalaştı. Daha sonra Westinghouse'un buharlı motorlarına teknik servis vermesi için işe alındı. Bu dönemde Ford, Detroit'teki Goldsmith, Bryant & Stratton Business College'da da muhasebe eğitimi aldı.
1891'de Ford, Edison Aydınlatma Şirketi’nde mühendis oldu. 1893'te başmühendisliğe terfi ettikten sonra benzin motorları üzerindeki kişisel deneylerine dikkat çekmek için yeterli zaman ve parayı edinme fırsatı buldu. Bu deneyler 1896'da Ford Quadricycle adını verdiği kendinden tahrikli bir aracın tamamlanmasıyla sonuçlandı. Bu aracı aynı yıl 4 Haziran'da test etti.
1896'da Ford, Thomas Edison'la tanıştığı Edison yöneticilerinin de olduğu bir toplantıya katılan Henry Ford, görüşmeleri sonucu Edison’a otomobil denemelerini onaylattı. Edison tarafından desteklenen Ford, 1898'de tasarladı ve üretti. İyi ilişkiler içinde olduğu, Detroit kereste baronu William H. Murphy'nin sermasiyle cesaretlenen Ford, Edison Şirketi'nden istifa etti ve 5 Ağustos 1899'da Detroit Otomobil Şirketi'ni kurdu. Ancak üretilen otomobiller, Ford'un istediğinden daha düşük kaliteli ve çok daha yüksek bir fiyata sahipti. Nihayetinde şirket başarılı bir çizgi yakalayamadı ve Ocak 1901'de kapandı.
Ford, Ekim 1901'de bu kez C. Harold Wills'ın desteğiyle 26 beygir gücünde bir otomobil tasarladı ve üretti. Araç denemelerde oldukça başarılı oldu. Bu başarı ile heyecanlanan Murphy ve Detroit Otomobil Şirketindeki diğer hissedarlar, 30 Kasım 1901'de Henry Ford Şirketi'ni kurdular ve Ford şirketin baş mühendisi oldu. 1902'de yaşanan bir fikir ayrılığı sonucu Ford, kendi adını taşıyan şirketten ayrıldı. Ford’un ayrılışının ardından Murphy şirketi Cadillac Otomobil Şirketi olarak yeniden adlandırdı.
Görsel: commons.wikipedia.org
Bir süre araba yarışları için otomobil tasarlayan Ford, Tom Cooper ile çalıştı. 1902 Ekim ayında bir yarışta Barney Oldfield'ın zafere ulaşacağı 80 beygir gücüne sahip yarış arabası 999’u üretti. Daha sonra Ford, eski bir tanıdığı olan Detroit bölgesi kömür tüccarı Alexander Y. Malcomson'un desteğini aldı ve birlikte otomobil üretimi yapmak için Ford&Malcomson şirketini kurdular. Ford düşük maliyetli bir otomobil tasarlamaya kararlıydı. Şirket adına bir fabrika kiralandı ve John ve Horace Dodge'un sahip olduğu bir makine atölyesi ile parçaların üretimi için sözleşme yaptı. Satışlar yavaştı ve Dodge kardeşler ilk sevkiyat için ödeme talep ettiğinde bir kriz ortaya çıktı.
Buna karşılık Malcomson, başka bir grup yatırımcıyla daha anlaştı ve Dodge Brothers'ı yeni şirketin bir kısmını satın almaya ikna etti. Ford & Malcomson, 16 Haziran 1903'te Ford Motor Company olarak 28.000$'lık sermaye ile yeniden bir araya geldi. Orijinal yatırımcılar arasında Ford ve Malcomson, Dodge kardeşler, Malcomson amcası John S. Gray, Malcolmson'un sekreteri James Couzens ve Malcomson's avukatlarından John W. Anderson ve Horace Rackham yer alıyordu. Ford ortaklarına yeni tasarladığı arabasını buz tutmuş St.Clair Gölü üzerinde 1 millik sürüşü, yaklaşık 40 saniyede ve saatte saatte 147 kilometre hızla tamamlayarak tanıttı. Yeni bir hız rekorunun kırıldığı bu başarının ardından, Model 999 yarış pilotu Barney Oldfield tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nde tanıtıldı.
Şirketin kuruluşundan beş yıl sonra 1 Ekim 1908'de, otomobil sanayisini kökünden değiştirecek olan Model T piyasaya sürüldü. Ford, her gazetenin yeni ürünle ilgili hikayeler ve reklamlar taşıdığından emin olmak için Detroit'te büyük bir tanıtım ofisi oluşturdu. Ford'un yerel bayi ağı, arabanın Kuzey Amerika'daki hemen her şehirde satılmasını sağladı. Bağımsız bayiler olarak franchise’lar sadece Ford'u değil otomobil konseptini de zenginleştirdi. Yerel motor kulüpleri yeni sürücülere yardım etmek ve onları kırsal bölgeyi keşfetmeye teşvik etmek için ülkenin dört bir yanında açılmaya başladı. Her zaman daha fazla verimi ve daha düşük maliyetleri hedefleyen Ford, 1916'da hareketli araç montaj kayışlarını tesislerine sokarak üretimde büyük bir artışa neden oldu. Her ne kadar Ford sıklıkla bu fikirin babası olarak görülse de çağdaş kaynaklar, kavramın ve gelişiminin, Clarence Avery, Peter E. Martin, Charles E. Sorensen ve C. Harold Wills isimli çalışanların eseri olduğunu belirtmektedirler.
Model T’nin seri üretiminin ardından yakaladığı başarı ile dünya çapında tanınan Ford, kendini endüstriyel gelişime adamış bir figür olarak ölümüne dek ürettiği birçok fikirle bugünlerimizi yaratanlardan oldu. 7 Nisan 1947’de hayatını kaybeden Henry Ford, günümüz otomobilin geldiği noktanın baş mimarlarından olarak tarihteki yerini aldı.
