“Çekiş Kontrol Sistemi” veya kısaca bilinen adıyla “TCS” (Traction Control System), genellikle motorlu araçlarda bulunan “Elektronik Stabilite Kontrol Sistemi”nin ikincil işlevidir. Aracın tekerlerinin gaz verildiğinde kaymasını engellemeye yarayan Çekiş Kontrol Sistemi, gaz ve tork yolun yüzeyiyle uyuşmadığında devreye girer ve tekerlerdeki çekiş kaybını engeller.
Çekiş kontrolü, Modern Çekiş Kontrol Sistemleri bulunmadan önce yalnızca arkadan çekişli ve güçlü Amerikan arabalarında kilitli diferansiyel olarak bulunuyordu. İlk gerçek Çekiş Kontrol Sistemi 1979’da Cadillac tarafından yenilenen Eldorado modelinde kullanıldı.
Görsel: istockphoto.com
Çekiş Kontrol Sistemi (TCS) Nasıl Çalışır?
Çekiş Kontrol Sistemi, ABS ile aynı teker hızı sensörleri üzerinden çalışır. TCS her bir tekerin dönüş hızını kontrol ederek güç giden tekerlerden herhangi birinin kayma yapıp yapmadığına karar verir.
TCS bulunmayan bir aracın sürücüsü, bu sistemin açığını kapamak ve tekerlerde hızlanma esnasında oluşabilecek kaymaları engellemek için yavaş yavaş gaz vermelidir. Çekiş Kontrol Sistemi bir tekerin hızlanma esnasında tutuş kaybı yaşadığına karar verirse o tekere bağlı freni harekete geçirerek aracın hızını, aynı zamanda da kaymasını azaltır. Bu sayede TCS, sürücüye aracı üzerinde daha iyi hakimiyet sağlar ve köşe veya viraj alırken hızlanma esnasında oluşabilecek arkadan kopmayı engeller.
Pek çok kişi Çekiş Kontrol Sistemi’nin kara saplanmayı engellediğini veya karlı yollarda daha iyi çekiş sağladığını zanneder ancak bu yanlıştır. TCS’nin çekişi artırma özelliği yoktur, sistem yalnızca tekerlerin boşa dönmesini engellemeye çalışır. Karlı yollarda kaymamak veya kara saplanıp kalmamak için ise sürücülerin ihtiyacı olanlar yüksek çekiş gücü ve uygun lastiklerdir.
Görsel: istockphoto.com
Çekiş Kontrol Sistemini Ne Zaman Kullanmalı?
Tüm yeni arabalarda standart olarak bulunan TCS, kendi kendine aktive olma özelliğine sahiptir. Gelişmiş teknolojinin ürünü olan modern Çekiş Kontrol Sistemleri gerekli bir durum olduğunda kendi kendine devreye girerek sürücüye yardımcı olur.
Görsel: istockphoto.com
Çekiş Kontrol Sistemi Nasıl Devre Dışı Bırakılır?
Çekiş Kontrol Sistemi biraz önce bahsettiğimiz gibi kendi kendine devreye giren otomatik bir sürüş asistanı olsa da isteğe göre tek bir tuşla açılıp devre dışı bırakılabilir. Sürüş hissini her anlamda daha çok yaşamak isteyenlerin istedikleri zaman devre dışı bırakabilecekleri TCS’nin daha tecrübesiz sürücüler tarafından kapatılmaması tavsiye edilir.
Modern arabalarda genellikle orta konsolda vites kolu civarına yerleştirilen bir tuş ile Çekiş Kontrol Sistemi devreden çıkarılıp tekrar devreye sokulabilir. Ancak dediğimiz gibi, bu sistemin aktif kalması araba üreticileri tarafından özellikle tavsiye edilir.
Görsel: istockphoto.com
Çekiş Kontrol Sistemi mi, Elektronik Stabilite Programı (ESP) mı?
Bazı sürücüler TCS ve ESP’nin aynı şey olduğunu, bazılarıysa bir arabada bu iki sistemden yalnızca birinin aynı anda bulunabileceğini zanneder. İşin aslı, her ne kadar TCS ve ESP birbirinden farklı sistemler olsa da her ikisi de fren temelli sürüş güvenlik asistanlarıdır ve arabalarda bir arada bulunurlar.
ESP, tekerlerin boşa dönmesini engelleyen Çekiş Kontrol Sistemi’nin daha gelişmiş bir versiyonudur da denebilir. ESP’nin işlevi, aracı sürücünün gitmek istediği yönde tutmaktır. ESP, araba seyir halindeyken doğru yöne gidebilmesi için aynı anda birden fazla tekerin frenlerini ve hatta motora giden gücü kontrol edebilir.
Görsel: istockphoto.com
Çekiş Kontrol Sistemi Ne Kadar Etkilidir?
Yapılan testler, TCS’nin düşük sürtünmeli yüzeylerde hızlanma esnasında yaşanan tekelek dönüşünü azaltmakta oldukça etkili olduğunu gösteriyor. Yine aynı testlere göre, ESP ile bir arada bulunan TCS’nin (teker frenlerinin yanı sıra motora giden gücü de kontrol edebilen), arabanın hızlanma performansını ESP’siz TCS’ye (yalnızca teker freni odaklı) oranla geliştirdiğini gösteriyor.
Çekiş Kontrol Sistemi’nin tek başına bir kazayı önlemedeki etkinliği konusunda ise yeterli bilgi ve delil bulunmuyor. Ancak artık modern arabalarda TCS, ABS ve ESP ile birlikte bir arada bulunduğundan bu üçlünün bir arada yer aldığı arabaların ölümcül kaza yapma oranının, bu üçlünün bir arada olmadığı araçlara göre %50 daha az olduğu gözüküyor.
Görsel: istockphoto.com
Çekiş Kontrol Sistemi’nin Sınırı Nedir?
TCS’nin ne kadar verimli olabileceği, sürücünün bu sistemi ne kadar doğru kullanıp kullanmadığına bağlı. Aşırı hız yapma, takip mesafesini korumama gibi sürüş güvenliğini bozan hareketler, TCS’nin de etkinliğini azaltır. Tıpkı karlı havalarda çekişi artırmayacağı gibi Çekiş Kontrol Sistemi sürücüyü aşırı hızlı giderken yapabileceği bir kazadan da koruyamaz. TCS her ne kadar bir güvenlik donanımı olarak arabalarda yer alsa da bunun sihirli bir şekilde tehlikeli sürüşün risklerini ortadan kaldırmayacağı bilinmelidir.
