Sürüşünüzün ne kadar güvenli ve konforlu olacağı, kurallara uymanız kadar teknik bilginize de bağlıdır. Doğru viraj almak da bu süreçteki en önemli meselelerden biri aslında. Zira viraj doğru alınamadığında otomobilin kontrolünü kaybetme riskiniz bir hayli yükseliyor ve bu da hem sizin hem de etrafınızdakilerin güvenliğini tehdit ediyor. Üstelik burada ustalık durumu da pek geçerli değil. Tamamen fizik kanunlarının kontrolü altındasınız. İstediğiniz kadar deneyimli bir sürücü olun, bu kanunlara göre araba kullanmaktan başka şansınız yok.
Doğru viraj alımının ne anlama geldiğini anlatmadan önce bazı terimleri açıklamakta fayda var. Bunlardan ilki, ağırlık transferi.
Ağırlık transferi gaza ya da frene bastığınız durumlarda otomobilinizin ağırlığının yer değiştirmesidir. Sabit bir hızla gittiğinizde bu ağırlık ön ve arka kısımlara eşit olarak dağılmıştır. Ancak gaza bastığınızda bu ağırlık otomobilin arka bölümüne, frene bastığınızda ise ağırlık otomobilin ön tarafına kayar.
Diğer terimimiz ise merkezkaç kuvveti. Yani düz istikamette hareket etmeyen nesneleri dışarı doğru itecek şekilde etki eden kuvvet. Başka bir deyişle aracınızla viraj alırken arabanıza etki eden kuvvet. Merkezkaç kuvveti, hızınızın karesi kadar artış gösterir. Hızınız ve dönüş çapınız, merkezkaç kuvvetini etkiler.
Ağırlık transferi ve merkezkaç kuvveti arabanın savrulmasına sebep olan etkenler ve hızınızla orantılı.
Virajı doğru almanın temel mantığı ise merkezkaç kuvvetini arabanızın dayanabileceği üst limitin altına düşürmek. Bunun için ise iki yol var: Hızı düşürmek ya da dönüş çapını artırmak.
Görsel: istockphoto.com
Ancak hızı ne zaman düşüreceğiniz bu noktada oldukça önemli. Virajı almadan önce hızınızı azaltmak gerekiyorsa vites küçültmek gerekiyor. Yüksek hızla viraja girmek yapabileceğiniz en büyük hatalardan biri. Virajda frene basmayı düşünüyorsanız geç kalmışsınız demektir.
Burada yapılan diğer yanlışlardan biri ise viraj esnasında vites küçültmek ve hız düşürmek. Bu durum, aracınızda ani fren etkisi yaratacaktır. Aynı anda merkezkaç kuvvetine maruz kalan arabanızı bu ani fren etkisiyle birlikte ağırlık transferi de etkiler. Bu etki arabanızın savrulmasına, yoldan çıkmasına ve arabadaki hakimiyeti kaybetmenize sebep olur. Arabanızın dengesini bozacak bir başka hareket ise virajın yönüne bakmaksızın erkenden direksiyonu içe doğru çevirmek olacaktır. Böyle bir durumda kullandığınız araba virajın dışına doğru kayar ve direksiyonu daha da fazla virajın içine doğru çevirmek durumunda kalırsınız.
Virajı alırken bakış açınızı doğru ayarlayabilmeniz sürüş güvenliğiniz açısından çok önemlidir. Virajdayken karşıdan gelen arabaları rahatça görebilmeniz gerekir. Bu da virajın iç tarafından uzaklaşmak; sola dönecekseniz arabanızı sağa doğru, sağa dönecekseniz arabanızı sola doğru konumlandırmanız anlamına gelmektedir.
Virajı doğru almanın en ideal halini tanımlayan iki durum. Bunlardan biri “yavaş gir – hızlı çık” olarak tanımlanıyor. Yani yukarıdaki satırlarda da bahsettiğimiz üzere viraja tam gaz girmemek, viraja girmeden önce yavaşlamak ya da vites düşürmek ve viraja merkezkaç kuvvetinin üst sınırının altında kalacak şekilde girmek gerekiyor. Amaç, kullandığınız aracın virajdan en ideal çizgide ve hızda çıkmasını sağlamak aslında. Bu nedenle virajlara yavaş girip hızlı çıkıyoruz.
Bir diğer tanımlama ise “önce dış – sonra iç – tekrar dış” yani virajı mümkün olan en geniş açıyla dönmek. Ancak hatırlatmakta fayda var: “Önce dış – sonra iç – tekrar dış” dediğiniz zaman aslında karşıdan gelen aracın şeridine girmiş oluyorsunuz. Yani trafiğin olduğu yollar için değil, virajı almanın en ideal yolu olarak anlatılıyor. Anlamı ise virajı dıştan dönmek. Viraj sağa dönüyorsa arabanızla sola yanaşarak dönmek, sola dönüyorsa arabanızla sağa yanaşarak dönmek. Bu teknik, arabanızla oluşturacağınız kavisi minimuma indiriyor ve yine savrulma etkisini azaltıyor.
Görsel: istockphoto.com
Virajlar arka arkaya geliyorsa ne yapmalısınız?
Arka arkaya gelen virajlarda görüş açısını mümkün olduğunca geniş tutmak ve bir sonraki dönüşe her an hazır olmak gerekiyor. Bunun için ise en ideal çözüm, arabanızı yol çizgisine mümkün olduğunca yakın tutmak.
Aracınız arkadan kayıyorsa ne yapmalısınız?
Viraja çok içeriden girdiğiniz durumlarda aracınız arkadan kaymaya başlar. Gücü yeniden arkaya vermek gerekir ki bunun için de doğru oranda direksiyonunuzu arabanın kaydığı yöne çevirmelisiniz. Ancak bu oranı tutturamaz, az ya da çok çevirirseniz hakimiyeti kaybetme durumu söz konusu olabilir bu nedenle dikkatli olmalısınız.
Aracınız önden kayıyorsa ne yapmalısınız?
Bu durum ise viraja yüksek hızda girmek ve aniden gaza basmak durumlarında meydana gelir. Ayağınızı yavaş yavaş gaz pedalından çekip hafifçe frene basmalısınız.
