Turbo motor, temelde motorun daha fazla güç elde etmesini sağlar. Ancak turbo motorun çalışma prensibini anlayabilmek için öncelikle içten yanmalı motorun çalışma prensibini bilmek gerekir.
İçten yanmalı motora aşinayız. Günümüzde benzin, LPG ya da motorin ile çalışan içten yanmalı motorlar birçok araba modelinin motorunu oluşturuyor. İçten yanmalı motorların yanma odasında yakıt ile hava karışır. Bu yakıt ise yüksek sıcaklık ve basınçla püskürtülür. Bu süreçte dışarıdan ateşlemeyle ya da kendi kendine (motor tipine göre değişmektedir) tutuşma meydana gelir. Böylece yanma olarak tabir edilen oluşumla ortaya bir enerji çıkar. Bu enerji, hareket enerjisine dönüşür.
Turbo motorlu araçlardaki fark ise yanma odasına daha fazla hava girmesidir. Bu hava ise şöyle elde edilir;
*Türbin pervaneleri, atık egzoz gazlarıyla hızla harekete geçer.
*Hava filtresinden yüksek miktarda sıkıştırılmış havayı emer.
*Emdiği havayı, yanma odasına iletir.
*Motor performansı artırılırken, atık enerji geri dönüştürülür.
Turbo motorların kökleri 1900'lü yıllara dayanıyor. Bu dönemin başında icat edilen turbo motorun birçok avantajı ve dikkat isteyen gereklilikleri vardı. Motor performansı artıyor, daha az yakıt tüketiliyor, yolculukta daha az enerji harcanıyor ve atık enerji geri dönüştürülüyor. Ancak yakıt ve motor yağı tercihleri bu noktada oldukça önemli. Turbo motorun verimli çalışması, en önemli bakım ipuçlarından biri aslında. Aksi takdirde artı yönler, bir anda eksiye dönüşebiliyor. Yakıt miktarı artarken, hava miktarı düşmeye başlıyor. Bu miktarla yanma sağlayan turbo motor ise aracın ihtiyacı olan enerjiyi elde edemiyor.
Görsel: istockphoto.com
Turbo Bakımı
İyi bir turbo bakımı için öncelikle anlaşılması gereken şu: Turbo, motorun ayrılmaz bir parçası ve bu konuda dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var.
*Motor yağı, yağ filtresi ve hava filtresi düzenli ve dikkatli bir şekilde değiştirilmelidir. Böylece turbolu motorların arızalanma ihtimali en aza indirilir ve motor sorunsuz bir şekilde performansını korur.
*Turbolu motorlarda, üretici tavsiyesinin dışına çıkılmamalıdır. Tavsiye edilen yüksek kalite motor yağları tercih edilmelidir.
*Eğer tavsiye edilen motor yağı kullanılmıyorsa bazı arızalar meydana gelebilir. Karbon parçacıkları zamanla kümeleşebilir ve turbo yağ kanallarını tıkayabilir. Bu da beraberinde başka arızaları getirecektir.
*Turbo asla yağsız kalmamalıdır, çok kısa bir süre bile arızalanması için yeterli olacaktır.
*Motor ile turbo arasında bulunan yağ giriş çıkış boruları, kartel havalandırması gibi tüm bağlantılar, düzenli olarak gözden geçirilmeli ve bir arıza varsa derhal çözülmelidir.
Turbonun Avantajları
*Turbo motorlar daha az yer kaplamaktadırlar. Bu da daha hafif oldukları anlamına gelir.
*Ne kadar yüksek hava basıncına sahipse performansları da o kadar yüksek olur. Yani rutin bir motora göre açık ara farkla yüksek performans gösterirler.
*Atık egzoz gazı enerjisinden faydalanırlar. Yani atık enerjiyi geri dönüştürürler.
*Kullandığınız araç için yakıt tasarrufu anlamına gelir.
*Sürtünme ve ısı kaybı daha azdır. Böylece turbo motor, daha fazla güç üretir. Bu da daha verimli olduğu anlamına gelir.
*Turbolu motorlar, yüksek torka daha kolay erişir. Yolculukta daha az vites değiştirilir ve hız kaybı azalır.
Görsel: istockphoto.com
Turbolu Motorun Arızalandığını Nasıl Anlarsınız?
*Fark edilir güç kaybı
*Egzoz sisteminin aşırı ısınması
*Rampalarda ve fazla yükte zorlanma
*Motordan ıslık ya da uğultu sesleri gelmesi
*Egzozdan mavi gaz çıkması
*Gaz pedalına basıldığında hissedilen takılma, duraksama ve kesilme
Turbolu Motora Sahip Bir Arabayı Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
*Arabanızdaki yakıtın kıvamı, soğuk havalarda yoğunlaşır. Öncelikle bu yakıtın normal kıvama gelmesi gerekmektedir. Yakıtı ısıtıp normale getirebilmek için arabanızı çalıştırırken kontağı yarım çevirin ve uyarı ışıklarının sönmesini bekleyin. Böylece yakıtın patlama zorluğunu ortadan kaldırmış olacaksınız. Yola çıkmadan önce 1 dakika boyunca, özellikle soğuk havalarda daha da uzun bir süre rölantide bekleyin.
*Turbo mili, aracınızı çalıştırdıktan sonraki ilk dakikalarda tam olarak yağlanmaz. Bu da yüksek devirdeyken motorun bazı hareketli parçalarında aşınmaya ve dolayısıyla arızaya sebep olabilir. İlk beş dakikada 2500 deviri geçmemelisiniz.
*Aracınızın motorunu kapattığınızda yağlanma dursa da turbo mili ve türbinler bir süre daha çalışmaya devam ediyor. Yine aracınızı durdurmadan önce en az bir dakika rölantide beklemelisiniz. Eğer yolculuk uzunsa, bu süreyi uzatmanız sizin için daha da faydalı olacaktır.
