Arabalar sıklıkla alınıp satılabilen bir üründür. Özellikle ikinci el araç alım satım piyasası her zaman hareketlidir. Bu yoğun sirkülasyon içinde doğru tercihleri yapmak için araç alım satım işleriyle ilgili araştırmalar yapmak önemlidir. Araç devir işlemlerinin en kritik aşaması noter sürecidir. Araç noter satışı nasıl yapılır sorusu, araç devir işlemini ilk kez yapacakların aklına takılan bir sorudur.
Noter aşamasına gelmeden dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır.
- Aracı satan kişi ile ruhsatta araç sahibi olarak gözüken ad ve soyadın uyuşması
- Hasarlı aracın, hasarsız gibi satılması
- Satıcının güven vermeye çalışarak, uygulanması gereken prosedürleri, bu güven duygusunu kullanarak bypass etmesi ve alıcıyı dolandırması
- Kaparo verildikten sonra satıcının kaçması
Bu gibi sıkıntılı süreçlerin yaşanmaması adına, araç devir işlemlerini kurallarına uygun şekilde yapmakta fayda vardır. Önemli olan işlemlerin sorunsuz yürütülebilmesidir. Süreci kısaltmak veya maliyeti azaltmak adına yapılan hamleler, genelde kötü sonuçlanır.
Araç Satışında Noter Süreci
Noter, yapılan işlemlerin, usulüne göre yapıldığının onayını veren makamdır. Araç devir işlemleri sırasında, bu süreci bilmeyenlerin kafasında en çok yer edinen aşama noter sürecidir. Noter önüne gelmeden önce araç muayene sorgulaması yapılır. Aracın geçmişe dönük ceza veya vergi borcu olup olmadığı kontrol edilir. Bu iki kontrol yapılmadan notere gitmemek gerekir.
Noterde Yapılacak İşlemler
Noter, alıcı ve satıcının belgelerinin uygunluğunu kontrol eden kurumdur. Kontrolünün sağlanması gereken pek çok belge vardır. Belge kontrolünün yanı sıra noterin yapacağı işlemler ve imzalanması gereken sözleşmeler bulunur.
- Araç Ruhsat Kontrolü
- Tescil İşlemi
- Kimlik Belgesi
- Plaka Kontrolü
- Trafik Belgesi
- Satış Sözleşmesi
Bu uzun ve detaylı işlemler noterde gerçekleştirilir. Bu kontrol mekanizması ve sözleşme imzalanmasının bir bedeli vardır. Bu bedeli, satıcı değil, alıcı taraf öder. Bu yüzden de noterdeki işlemlerin prosedürlerine uygun ilerleyip ilemediğini takip etmesi gereken ve dikkatli olması gereken taraf alıcı taraftır.
Noterdeki işlemlerin ücretinin ne olduğu büyük bir merak konusudur. Araç satışında noter ücreti,
- Evrak Bedeli
- Noter Ücreti
- Belge Baskı Bedeli
- Sıfır Araç Devir Bedeli
Bu kalemlerin toplamı alıcı tarafından ödenir. Noter araç bedeli toplamı araç plakası değiştirme gibi işlemler de eklenince farklılık gösterebilmektedir. Bu bedel ödenmeden önce sürecin usulüne uygun olup olmadığını kontrol etmek gerekir. Noter sürecine başlamadan evvel yapılması gereken bazı kontroller vardır:
- Alınan aracın üzerinde herhangi bir haciz olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Alıcının, aracın gecikmiş bir muayenesinin olup olmadığını bilmesi gerekir
- Noter işlemleri yoğun bir süreçtir. Sürecin daha çok uzamaması adına gerekli belgelerin hazır olması gerekir.
- Önceden araştırılıp, ödenmesi gereken noter araç satış ücreti hazır bulundurulmalıdır.
Noter satış sözleşmesi imzalanmadan önce aracın ücreti tahsil edilir. Bu aşamadan sonra ücret tahsilinde aksi bir durum yaşanması halinde herhangi bir hak öne sürülemez. Çünkü noter satış sözleşmesi imzalandıktan sonra bütün işlemler bitmiş olur. Aracın geçici ruhsatı çıkarılır. Bu da aracın, yeni sahibi üzerine tescil edildiği manasına gelir. Bu noktadan sonra geriye dönük, ücret talebinde bulunulamaz.
Noterde hazırlanan noter satış sözleşmesi üç nüshadır. Biri alıcı, biri satıcı diğeri de noter için imzalanır. Devir işlemi sözleşme imzalandıktan sonra tamamlanır. Bu aşamadan sonra, noter geçici tescil belgesi çıkarır. Bu belge bir ay süreliğine geçerliliği bulunan bir belgedir. Araba satış noter masrafı alıcı tarafından ödenir. Noter ücreti ödenip, sözleşme imzalandıktan sonra devir işlemi tamamlanır.
Noter Devir İşlemi
İkinci el aracın alıcıya satışı bir devir işlemi niteliğindedir. Bu bağlamda devir işleminin tamamlanabilmesi adına, notere birtakım belgelerin ibrazı zorunludur.
- Noter Satış Belgesi
- İlişik Kesme Belgesi
- Zorunlu Trafik Sigortası
- Vergi Numarası
- Tescil Belgesi
- Trafik Belgesi
- Plaka Değişecekse Plaka Bilgisi
Noterde araç satış işlemleri tamamlandıktan sonra yapılması gereken işlemler vardır. Satış belgesi ve trafik tescil birimine gidilir. Bu belgeler eşliğinde, ruhsat başvurusunda bulunulur. Bu işlemler, noter aracılığıyla hallediliyor. Alıcı veya satıcının bu işlemleri gerçekleştirmesi gerekmez. Otomatik olarak bu işlemler noter tarafından halledilir. Tescil belgesi alıcı adına düzenlenir ve noter tarafından alıcının adresine postalanır. Bu tescil belgesi geçici süreli bir belgedir. 30 gün içerisinde geçerliliği ortadan kalkar. Aracın yeni alıcısının araç devir işleminin tamamlanmasından itibaren 10 gün içerisinde zorunlu trafik sigortası yaptırması gerekir. Aksi takdirde trafik çevirmeleri sırasında ceza ödenir veya araç görevliler tarafından çekilir.
Araç Devir Ücreti Ödemesi
Araç bedeli, satıcının hesabına geçmeden noterde devir işlemi gerçekleşmez. Bu durumda alıcının satıcının hesabına araç bedelini geçmesi gerekir. Satıcı para hesabına geçtikten sonra araç devir sözleşmesine imza atmayabilir. Bu durumun yaşanmaması ve bu riskli süreçlerin kişisel inisiyatiflere ve ilişkilere bırakılmaması adına çeşitli ödeme seçenekleri mevcuttur.
Blokeli havale işlemi ile araç atışı öncesi ilgili ücret satıcının hesabına geçer ama satış işlemi tamamlanmadan, satıcı parayı kullanamaz. Araç satış belgesi ile bankaya gidip, bloke kaldırılır.
Güvenli ödeme yönteminde ise, satıcı parayı noterin emanet kasasına aktarır. Paranın alıcının hesabından çıktığı gören alıcı, sözleşmeyi imzalar. Sözleşme imzalandıktan sonra, noter emanet hesabındaki para, otomatik olarak satıcının hesabına transfer olur.
Araç satış bedelinin, bu tarz otomasyon sistemler aracılığı ile ödenmesi, alıcı ve satıcı arasında yaşanması muhtemel sorunların önüne geçer.
