Engelli birey farkındalığı ülkemizde hala yeteri derecede bir seviyeye ulaşmasa da son yıllarda eskiye göre biraz daha arttığı söylenebilir. Trafik de toplum içindeki bu artışı gözlemlediğimiz alanlardan biri.
Peki engelli ehliyeti nedir? Engelli ehliyeti almak için nasıl bir yol izlenir? Engelli ehliyeti yenilemek için neler yapılmalıdır? Bu soruların cevaplarını yazımızda toplamaya çalıştık.
Eskiden H sınıfı olarak bilinen engelli ehliyeti 1 Ocak 2016 itibariyle yürürlülükten kaldırıldı. H sınıfı ehliyet, engelli bireylerin ehliyet almak için başvuru yaptıklarında ehliyetlerinde yazan sınıftı. Ancak kişinin kullandığı aracın sınıfını tanımlamıyordu. Artık engelli vatandaşların ehliyetinde H yerine A ya da B sınıfı yazıyor. Eski tip ehliyete sahip olan bireylerin ise ehliyetini yenilemesi zaruri hale geldi diyebiliriz.
Engelli ehliyeti almak için ise bazı şartları yerine getirmek gerekiyor. A ya da B sınıfı için ilkokul mezunu olmak yeterli. Ancak yaş ve deneyim konusunda eskisine göre değişen bazı yükümlülükler getirildi. Örneğin, A sınıfı ehliyet almak istiyorsanız öncesinde en az iki yıllık bir A2 ehliyetiniz olmalı. Yaş sınırlaması ise B sınıfı ehliyetler için 18 yaş, A sınıfı ehliyetler için 20 yaş, tekerlekli motosiklet için 21 yaş olarak belirlenmiş durumda.
Engelli ehliyeti almanın en önemli kısmını, engelli sürücü adayının alacağı sağlık raporu oluşturuyor. Bu süreç, iki ayaklı olarak ele alınıyor. İlki yeniden sağlık raporu çıkarmak ve ikincisi ise ehliyet değişimi için başvuru yapmak. Gidilecek kurumda bir sürücü beyan formu doldurulur. Ancak aynı form, gitmeden önce internetten de doldurulup çıktı olarak götürülebilir. Böylece zaman kaybı yaşanmış olmayacaktır.
Görsel: istockphoto.com
Formu doldurduktan sonra gidilebilecek kurumlar şu şekilde: Aile Hekimi, Uzman Tabip, Çalışan Tabip, Özel Muayenehane, Özel Hastane, Özel Poliklinik, Özel Tıp Merkezi.
Formu teslim ettikten sonra muayene gerçekleştirilir ve sağlık raporu çıkar. Ancak bazen, verilmiş bilgiler ışığında raporda uzman hekim beyanı gerekliliği oluşuyorsa ve aile hekimine gidilmişse, aile hekimi kişiyi "Uzman Tabip Muayenesi Gerektirir." yazısıyla başka bir uzman hekime yönlendirme hakkına sahiptir.
Böylece belge, sürücü olabilir ibaresi boş bırakılarak verilir ve uzman tabiplere yönlendirilir. Muayene ve tetkikler sonucunda sürücü adayına hangi sınıfa ait belgenin tahsis edilebileceğini belirten kod tablosundaki maddeler işaretlenir.
Muayene, tek hekim görüşünü de yeterli kılabilir ancak kurul raporu gerektiriyorsa 5 ayrı branşa da gidip ayrı ayrı muayene olmak gerekebilir. Bu da, rapor için ödenecek ücreti artıracaktır. Rapor, özel bir durum oluşmadığı sürece 2 yıl boyunca geçerli olur. Verilen belgeler ile İl Sağlık Müdürlüğü'ne gidilir ve sağlık raporunda belirtilen görüşle belirlenen ehliyet sınıfı evraka işlenir.
Peki daha önce H sınıfı ehliyeti olan kişiler ehliyetini yenilemek isterse hangi belgelere ihtiyaç duyarr?
Eski sürücü belgesi, nüfus cüzdanı ya da pasaport veya avukatlık kimliği, sürücü sağlık raporu, 13 TL değerli kağıt bedeli ve 2 TL vakıf payı bedelinin yatırıldığını belirten makbuz (vergi dairelerine ya da bankalara yatırılabilir), 2 adet 5x6 boyutunda beyaz fonda çekilmiş biyometrik vesikalık fotoğraf, kan grubunu belirten dosya, belge, yazılı beyan.
Görsel: istockphoto.com
Bu belgelerle birlikte yapılan başvurudan sonra yeni ehliyetiniz 15 gün içerisinde adresinize teslim edilir. Bu süre içinde ise size geçici ehliyet belgesi de temyiz edilir. Yeni ehliyetlerin geçerliliği, teslim alınan tarihten itibaren 5 yıl olacaktır.
Engelli ehliyetleri üzerinde ise bulunan özel bir bölüm var. Bu bölüm, kişinin kullandığı araca ve aracın özelliklerine dair bilgileri içeriyor. Bu bilgiler ise engelli kişiler için bir kural niteliği görüyor ve kuralların dışına çıkılması söz konusu olduğunda ise trafik cezası anlamına geliyor. Aynı zamanda ehliyette yer alan bu bölüm, trafik kontrol birimlerini de kontrollerini yaparken yönlendirmesi ve bu birimlerin kontrollerini buna göre yapması demek. Eğer kişi otomatik vitesli bir araba kullanıyorsa bu bilgi ehliyetinde belirtiliyor. Ancak trafik kontrolünde kişi ehliyetinde belirtilen aracı kullanmıyorsa birimler tarafından ona trafik cezası kesiliyor.
Ceza demişken engelli araç park yerlerine park etme konusundaki duyarsızlığa da değinmekte fayda var. Buna karşın engelli yerine park etmenin cezasının da 2018'de 216 TL olarak belirlendiğini söylemek gerek. Aynı zamanda ehliyetten de 15 puan götürmesi anlamına geliyor.
