Bu yıl Kurban Bayramı oldukça uzun. 10 günlük bir tatil bizleri bekliyor. Tatil zamanı yaklaşırken işe güce ara verecek olmanın heyecanı da haliyle arttı. Ancak bu tatile uzun bir araba yolculuğuyla çıkacak olanlar, bayram trafiğini düşündükçe o kadar da heyecanlanmayabilirler. Her bayramda yaşadığımız bu yoğun trafik, maalesef ki kazalara, can ve mal kayıplarına sebep oluyor. Gün, hatta saat kaybetmemek için gidilecek noktaya varma telaşı hepimizi mesai bittiği andan itibaren yollara dökmeye başlıyor. Kalabalık bir trafikte araba kullanmak, halihazırda oldukça zorlayıcı bir deneyim iken bir de üstüne uykusuz ve yorgun bir şekilde yola çıkınca bayram trafiği daha da zorlayıcı bir hale geliyor.
Uykusuz ve yorgun araba kullanmak, gerçekten de trafiğin en büyük düşmanlarından biri sayılıyor.
Bu durumun önüne geçebilmek ve hem kendimiz hem de trafikte yer alan diğer tüm sürücü ve yayalar için daha güvenli bir ortam yaratabilmek adına önce bu durumun gerçekliğini kabullenmek ve gereksiz özgüveni bir kenara bırakmak gerekiyor. Bu durumun devam etmesinin başlıca sebeplerinden biri “bana bir şey olmaz” özgüveni aslında. Bu yersiz özgüveni bir kenara bırakıp belirtilere ve tetikleyici sebeplere kulak vermek gerekiyor.
Peki uykusuzluk ve yorgunluğun belirtileri neler?
Aslında bu belirtileri saptamak çok da zor değil ancak belirtmekte fayda var:
*Sırt bölgesinde ağrılar,
*Ense bölgesinde oluşan aşırı gerginlik hissi,
*Göz odaklanmasında güçlük çekmeye başlamak,
*Trafik işaretlerini algılayamamak,
*Trafik işaretlerini hatırlayamamak,
*Gözlerdeki karıncalanma hissi,
*Başını dik tutamamak,
*Boyun bölgesindeki kasları hissedememek.
Kendinizi iyi hissettiğinizi düşünüyorsanız bu belirtilerin ortaya çıkıp çıkmadığını kontrol etmenizde fayda var. Bilhassa uykunuzu almamışsanız kafeinli içecekler size yol boyunca fayda sağlamayacaktır. Bu da yorgunluk hissini yaşamanıza ve dikkatinizin dağılmasına sebep olacaktır.
Uykusuzluk ve yorgunluk bazı sürücüleri özellikle tehdit eden durum. Bu kişilerin arasında, dinlenmeden çok uzun süre araç kullanan sürücüler özellikle ağır vasıta sürücüleri), uyku bozukluğu olan kişiler, sıkça gece yolculuğu yapanlar, uyku getirecek ilaç kullananlar, alkol ve madde etkisi altında araç kullananlar ve vardiya sistemiyle çalışan kişiler yer alıyor.
Görsel: istock.com
Uykusuz ve yorgun araba kullanmak tehlikeli, evet. Peki bu koşullarda araba kullanınca tam olarak neler meydana geliyor?
Öncelikle tepki zamanının yavaşladığını belirtelim. Yani refleksleriniz zayıflıyor. Bu da tehlike anında gerekli tepkiyi, gerekli zamanda veremeyebileceğiniz ihtimali anlamına geliyor.
Dikkat seviyesi azalıyor. En güvenli sürüşte bile yaş ve fiziksel özelliklere bağlı kalmaksızın sürücülerin dikkatleri 90 - 120 dakika arasında azalmaya başlıyor. Uykusuzluk yaşanmasa bile uzun araba yolculuklarında 2-3 saatte bir mola verilmesi gerektiği bu yüzden söyleniyor. Uykusuz araba kullanıldığında ise bu süre daha da azalıyor ve performans düşüyor. Kısacası direksiyon başında uyuma tehlikesi altında kalıyorsunuz.
Bilgi işlemede bozukluklar yaşanıyor. Yani trafik işaretlerini algılayamamak ve hatırlayamamaktan tutun, koordinasyon becerilerinin sekteye uğramasına kadar birçok konuda beden işlevini kaybeder. Trafikte gerçekleşen herhangi bir olay, uykusunu almış bir sürücünün çevikliğiyle algılanamaz.
Uykusuzluk ve yorgunluktan kaynaklanan kazaların ise bazı ortak noktaları var:
*Sürücü yorgunluğu gece saatlerinde çok daha yüksek bir seviyeye çıkar. Bu nedenle kazalar genelde gece meydana geliyor.
*Kazanın ağır olması da bunlardan biri. Bunun sebebi olarak da gecikmiş tepkilerin yüksek hız ile birleşmesi gösteriliyor.
*Yine gecikmiş tepki zamanıyla açıklanan durumlardan biri ise kazaların genellikle hız limiti yüksek alanlarda meydana gelmesi.
*Aracın yoldan çıkması ve kazaya karışan tek bir aracın olması da bu ortak noktalar arasında.
*Yalnız araç kullanan kişilerin uykusuz ancak yalnız araç kullanmayan kişilere göre daha çok kaza yaptığı saptanmıştır.
Görsel: istock.com
Bu durumu önleyebilmek için ise bazı temel önlemlerin alınması öneriliyor:
*Kişi, ihtiyacı olan yeterli uykuyu alabilmek için zamanını iyi planlamalı,
*Kişi, uykusu varken yasal limitin altında dahi bile olsa hiçbir şekilde alkol almamalı,
*Uykusuzluğa neden olan bir hastalık varsa bu hastalığın tedavisi gerçekleştirilmeli,
*Uyku getirici / uyuşturucu etkisi olan ilaçlar alınıyorsa araba kullanılmamalı,
*Mümkün olduğunca 00.00 – 06.00 arasında araba kullanılmamalı.
Güvenli ve keyifli sürüşler dileriz.
