Motor hacmi, araba satın alma kargını direkt bir şekilde değiştirebilecek etkenlerden biri. Sıkça 1600 motor, 2000 motor gibi kavramlardan bahsedilir. Bu, çok fazla teknik bilgiye sahip olmayan alıcılar için anlaşılmaz bir durumdur. Ancak bu konuda en azından temel bilgilere sahip olmak ve bu kavramların ne anlama geldiğini bilmek ise son derece önemli. Çünkü sahip olacağınız arabayla ilgili birçok durumu etkileyecek nitelikte. Bunlardan ilki, tabii ki de arabanın motor gücü; bir diğeri ise araba için herkesin ödemek zorunda olduğu yıllık vergi bütçesi.
Görsel: istockphoto.com
Eğer son dönemlerin yükselen araba modelleri olan bir elektrikli arabaya ya da hibrit arabaya sahip değilseniz arabanızın motoru, içten yanmalı olarak tabir edilen motorlardandır. Yani herkesin çoğunlukla arabasında bulunan ve aşina olduğumuz motor sistemleridir. Bu motor sisteminin çalışma prensibi ise motor yakıtını yanma odasında yakması (yani silindir olarak bilinen bölümde yakması) ile bir ısı enerjisi oluşturmasıdır. Bu ısı enerjisi ise krank-biyel mekanizması aracılığıyla hareket enerjisine çevrilir. Özetle hava ile yakıtı sıkıştırarak karıştırır ve ateşler. Böylece yanma sağlar ve araba harekete geçer.
Araç motor hacmi denilen kavram ise aslında direkt olarak motorun içinde bulunan silindirlerle alakalı. Yukarıda da bahsedildiği gibi silindir, içten yanmalı motorların olmazsa olmaz bir parçası çünkü yakıtı harekete geçirecek ilk işlem bu silindirlerin içinde gerçekleşiyor. Silindir denilen parça ise basitçe, içten yanmalı motorun içinde bulunan borulardır. Yine sürekli duyduğumuz başka bir motor parçası olan pistonlar, araç motorunun içinde bulunan silindir isimli boruların içinde yer almakta ve hareket etmektedirler.
Pistonların hareketi, karşımıza iki kavramı daha çıkarıyor: üst ölü nokta ve alt ölü nokta. Bu noktalar, pistonun gerçekleştirdiği yukarı ve aşağı hareket ile ilintili. Üst ve alt ölü noktalar, pistonun hareketinin bir anlık sıfır olduğu noktalardır. Yani pistonun yukarı aşağı hareketi sırasında yukarıda ulaşabildiği en yüksek nokta ve aşağı hareketinde de ulaştığı en alt sınır noktalar anlamına gelir. Motor içinde gerçekleşen bu hareket esnasında oluşan üst ve alt sınır, silindir hacmi anlamına gelir. Silindir çeşitlerine göre ayrılan motorlar ise 3 silindir, 4 silindir, 6 silindir ve 8 silindir gibi çeşitlere sahiptir. Ancak silindir tipine göre en çok kullanılan motorlara baktığımızda ise karşımıza; 3 silindir, 4 silindir ve 6 silindirli motorlar çıkar.
Motor hacmine ulaşmadan önce bilmekte fayda olan bir kavram daha var. Bu kavram, "stroke" olarak adlandırılıyor. Bu kavramı anlamak içinde yine silindirlerin içine göz atmak gerekiyor. Piston hareketinin sınırlarını belirleyen üst ölü nokta ve alt ölü nokta arasında bir mesafe oluşuyor. Bu mesafenin yükseklik olarak ölçülmesi ise strike anlamına geliyor. 
Görsel: istockphoto.com
Motor hacmine ulaşmak için silindir hacmini bilmek gerekiyor. Silindir hacmini bilmek için de silindir alanını öğrenmek gerekiyor. Bu aşamalarda aşağıdaki formülü izleyerek motor hacmine ve diğer değerlere basitçe ulaşılabiliyor:
*Başlangıç noktasını silindir alanı oluşturuyor. Silindir olarak adlandırılan bu parçalar, okul yıllarımızda öğrendiğimiz silindir formundan geliyor. Silindir alanını bulmak için ise silindirin yarı çapının karesi, Pi sayısıyla çarpılıyor. Böylece silindirin alanına ulaşmış oluyoruz.
*İkinci adım için ise silindir hacmini bulmak gerekiyor. Silindir hacmini bulmak için elde ettiğimiz silindir alanını kullanıyoruz. Yukarıda bahsettiğimiz "stroke" ile silindir alanını çarptığımızda, silindir hacmini elde ediyoruz.
*Artık silindir hacmini de elde ettiğimizde göre motor hacmini hesaplayabiliriz. İçten yanmalı motorların içindeki silindir sayılarının değişkenliğinden bahsetmiştik. Motorda kaç silindir varsa bu sayı silindir hacmiyle çarpılıyor. Silindir sayısı ve silindir hacmi çarpımından elde edilen sonuç ise bize motor hacmini veriyor.
Silindir hacmi ve motor hacmi arasındaki fark da en sık karşılaşılan sorulardan biri. Silindir hacmi kavramı, motorun içinde bulunan silindirlerden yalnızca birinin hacmi. Tüm silindirlerin hacminin toplamı ise motor hacmi anlamına geliyor.
Peki motor hacminin araç motor gücüyle bağlantısı nedir? Aslında bu, yukarıdaki anlattıklarımızdan çok daha basit bir konu. İkisinin arasında doğru orantı var. Yani motor hacmi ne kadar büyükse bu durum aracınızın bir o kadar güçlü olduğu anlamına gelir. Tabii güçlü araçlar beraberinde fazla yakıt tüketimini de getiriyor. Bu nedenle aracınızı seçerken daha önceki yazılarımızda da bahsettiğimiz gibi kullanım amaçlarınızı belirlemenizde fayda var. Eğer çoğunlukla şehir içinde, ev ve iş arasında kullanacaksanız çok büyük hacme sahip motorlara ihtiyacınız olmayacaktır. 1.2 ve 1.6'lık motorlar, bu ve benzeri kullanımlar için oldukça idealdir.
