Triger kayışı neden değiştirilmelidir?
Her otomobil sahibi, teknik bilgisi olsun ya da olmasın triger kayış diye bir şeyin varlığını bilir. Bu kayış otomobillerde hayati öneme sahiptir. Peki arabadaki triger kayışı nedir? Triger kayışı ne işe yarar? Triger kayışı ne zaman değiştirilmelidir?
Görsel: istockphoto.com
Triger kayışı nedir?
Triger kayışı, kranktan aldığı hareketi egzantrik miline aktararak motorun doğru zamanda çalışmasını sağlar. Bilindiği gibi içten yanmalı motorlar iki ve dört zamanlı olarak ikiye ayrılır. Arabalarımızda ise dört zamanlı motorlar kullanılmakta. Bunlar sırasıyla emme, sıkıştırma, patlama ve egzozdur. Egzantrik millerinin görevi ise üst kapakta bulunan supapların doğru zamanda açılıp kapanmasını sağlamaktır. Emme sırasında emme supapları açılır, sıkıştırmada hepsi kapalıdır patlama sonrasında ise egzoz supapları açılır ve içerideki gaz tahliye edilir. Fakat bu işleyiş sırasında, supapların erken açılması veya kapanması motorun sağlığını etkiler. Piston en üst ölü noktadayken supapların hepsinin kapalı olması gereklidir. Eğer tersi olursa supap piston tepesine çarpar ve hasara neden olur.
Triger Kayışı ne işe yarar?
Otomobilinizdeki triger kayışı, krank milinden aldığı hareketi egzantrik millerine aktarır. Bu sayede egzantrik milleri doğru zamanda supapları açar ve ateşlemeyi başlatır.
Triger kayışı her otomobilde var mıdır?
Triger kayışı her otomobilde vardır. Halk arasında bazı otomobillerde olmadığı söylense de böyle bir şey mümkün değildir. Bazı markalar, bilinen kauçuk kayış yerine zincir kullanırlar. Değişim periyodu kauçuk kayışa göre daha uzun olan zincirin tercih edildiği motorlar için kullanıcılar tarafından triger kayışı yok denilmesi yanlış bir tanımlamadır.
Triger kayışı ne kadar sürede bir değişir?
Triger kayışının değişim periyodu her marka için ayrıdır. Genellikle 40-60 bin km’de bir değiştirilir. Kauçuk kayış yerine zincir kullanan motorlarda bu periyod daha uzundur. 100 bin km’nin üzerine çıkabilir. Ama bu konuda en doğru bilgiyi aracınızın yetkili servisinden veya kullanma kılavuzundan alabilirsiniz.
Fakat bazı durumlarda triger kayışının değişmesi için kilometre şartı aranmamalıdır. Triger kayışı kauçuk bir malzeme olduğu için beş yılda bir kilometreye bakılmaksızın değiştirilmelidir. Ayrıca, triger kayışında gözle görülür çatlaklar, fiziksel hasarlar varsa, yine tedbir amaçlı olarak kayış değiştirilmelidir.
Triger kayışı nasıl değiştirilir?
Triger kayışının değiştirilmesi için teknik bilgi ve deneyimin yanı sıra bu iş için çeşitli özel aletlere de ihtiyaç vardır. Bu konuda yetkin değilseniz kendinizin yapmanız halinde ilerde daha büyük masraflar oluşmasına neden olabileceğinizi bilmeniz gereklidir.
ADIM 1
Triger kayışı takılırken; krankın, egzantriklerin ve ateşlemenin doğru sıralanması çok önemlidir. Bu nedenle kayışı geri takmadan önce zamanlama işaretlerinin doğru şekilde hizalandığından emin olun. Birinci silindirde görev yapan piston üst ölü noktadayken krank mili göstergesi distribütör yuvasında triger işaretine göre hizalı distribütör rotoru, motor bloğundaki işaretle hizalı kam mili kasnağı triger ucuna denk gelecek şekilde ayarlanır.
ADIM 2
Aracınızın marka ve modeline uygun olarak aldığınız yeni kayışı kasnaklar üzerine yerleştirin. Bu işlemi yaparken zorlamadığınızdan emin olun. Gerginlik değerleri yeni kayışlar için hesaplarını bu nedenle asla eski bir kayışı tekrar kullanmayın.
ADIM 3
Gergi ayarlama cıvatasını yavaşça gevşetin. Böylece kayışa karşı geri esneyecektir. Gergiyi pozisyonuna yerleştirirken dikkatli olun. Kayışa "vurmamasına" dikkat edin. Gergi yayının iyi tutturulmuş olduğundan emin olun. Yayla tutturulmuş gergi yoksa, araç üreticisinin tavsiyelerine uygun şekilde kayışı gerdirin.
ADIM 4
Kayışı yerine tam olarak oturtabilmek için motorun çalışma yönünde en az iki tur döndürün. Bu sayede kayışta meydana gelmiş genişlemeler de ortadan kaldırılacaktır.
ADIM 5
Araç üreticisinin tavsiyelerine uygun şekilde gergiyi genişletin ve kayışı yeniden gerdirin. Tahrik sabit bir gergiye sahipse, gerginliği Gates STT-1 sonik gerginlik testi ile kontrol edin. Üreticinin önerilen sıkma ayarlarına göre gergi ayarlamasını ve pivot cıvatalarını sıkın.
ADIM 6
Çıkarılan bütün parçaları yeniden takın. Triger kayışı kaplamasını yeniden takın. Bütün cıvatalar, üreticinin önerilen sıkma ayarlarına göre sıkılmış olmalıdır.
ADIM 7
Toprak kablosunu yeniden bağlayın.
ADIM 8
Arabanızın motorunu başlatın, ateşleme zamanlamasını kontrol edin ve gerekli ayarlamaları yapın.
Triger kayışı zamanında değişmezse ne olur?
Triger kayışı zamanında değişmez ve koparsa, motora oldukça büyük hasarlara neden olur. Supaplar piston tepelerine çarpar. Bu durumda hem pistonlar hem de supaplar zarar görecektir. Çarpmanın şiddetine bağlı olarak, üst kapak, egzantrik ve piston kolları da zarar görebilir.
