Görsel: istockphoto.com
Trafiğin Hayat Kurtaran Kahramanı: Emniyet Kemeri
Trafikte güvenliğimizi sağlayan onlarca önlem var ve teknolojinin ilerlemesi ile birlikte insan güvenliğini sağlayacak düzenlemeler araçların tasarımlarına eklenmeye devam ediliyor. Ancak şimdiye kadar yapılan araştırmalar sonucunda trafikte can güvenliğimizi koruyan en büyük araç emniyet kemerleri.
Emniyet kemerinin trafikteki rolu o kadar büyük ki araştırmalar düzgün kullanıldığında araç içerisindeki sürücü ve yolcuların ölümle sonuçlanabilecek yaralanmalarını %45 oranında azalttığını, genel yaralanmalarda da %50 azalttığını gösteriyor. Bu da demek oluyor ki gerçekleşen trafik kazalarında neredeyse yarısında emniyet kemerleri yaralanmaları ve hatta ölümleri engelleyebiliyor.
Peki trafikte her an bizi koruyan emniyet kemerleri nasıl oldu da hayatımıza girdi? Dilerseniz emniyet kemerinin icadına ve yıllar içerisinde geçirdiği değişimlere beraber bakalım.
Görsel: istockphoto.com
Emniyet Kemerinin İcadı
İlk emniyet kemeri 1800’lerde ingiliz bir mühendis olan George Cayley tarafından icat edildi. Cayley’in ilk emniyet kemerini icat etmesinin sebebi uçak içerisindeki pilotların güvenliğini sağlamak ve sabit durmalarına destek olmaktı. Ek olarak Cayley’in ilk emniyet kemerini monte ettiği planörü tarihte ilk defa yolcu taşıması gerçekleştirdi. Böylece Cayley hem emniyet kemerinin icadı hem de planör ile ilk yolcu taşımasını gerçekleştirerek adını ölümsüzleştirmiş oldu.
Her ne kadar George Cayler ilk emniyet kemeri fikrini uygulamış olsa da bugün kullandığımız emniyet kemerinin patentini alan ve otomobillerde kullanmaya başlayan kişi Edward J. Claghorn’dur. Tarihler 10 Şubat 1885’i gösterdiğinde Claghorn, icat ettiği emniyet kemerinin tasarımı ile patent almayı başardı. Claghorn’un emniyet kemerini üretme amacı ise New York’taki taksilerine binen yolcularının güvenliğini sağlamaktı. Çoğu tarihçiye göre Claghorn’un emniyet kemeri icadının bugün kullanılan emniyet kemeleriler ile pek alakası yok, zira Claghorn’un araçlarında kullandığı emniyet kemerlerinin kullanım amacı sürücüyü ve ön koltuktaki yolcuyu korumak değil, arka koltukta giden müşterileri korumaktı. Ek olarak Claghorn’un emniyet kemeri vizyonundan biri de yüksek yerlerde çalışan itfaiye görevlileri, sanatçılar ve telegraf görevililerinin güvenliğini sağlamaktı.
Her ne kadar Claghorn’un emniyet kemerinin patentini almış olsa bile 1930’lara kadar bu fikir beklendiği kadar hayata geçirilmedi. 1930’un ortalarında ise Amerikalı bilim adamları emniyet kemeri üzerinde deneyler yapmaya başladı. Bilim adamları bu deneyler sonucunda emniyet kemerinin etkilerini gördü ve kısa süre sonra tüm araba üreticilerine bu sistemi arabalarına dahil etmeleri gerektiğine dair öneride bulundular. 1954 yılında Amerika’daki yarışlarda kullanılan arabalarda emniyet kemeri bulunması zorunlu hale getirildi. Can güvenliğini sağlamak için araç içerisinde emniyet kemerlerini ilk kullanmaya başlayan dolayısıyla yarış arabası pilotları oldu.
Bugün kullandığımız modern emniyet kemerinin hayatımıza girmesi ise 1958 yılında oldu. İsveçli mühendis Nils Bohlin 3 noktalı emniyet kemerini icat etti ve patentini aldı. Bu zamana kadar emniyet kemerleri 2 noktalıydı bu da sürücü ve yolcuların yalnızca vücudunun üst bölgesinin korunmasını sağlıyordu. 3 noktalı emniyet kemerleri ile hem kalça bölümünden hem de göğüs bölümünden tutuş ile tüm vücutta korumayı sağlayan Nils Bohlin, aynı yıl araba üreticisi Volvo ekibine katıldı. Ertesi sene ise 3 noktalı emniyet kemerleri Volvo’nun ürettiği arabalara dahil edilmeye başlandı.
Her ne kadar 1958 yılında Nils Bohlin ve Volvo’nun girişimi ile emniyet kemeri sistemleri yaygınlaşmaya başlasa da emniyet kemeri kullanım bilincinin gelişmesi uzun yıllar aldı. 1963 yılına kadar emniyet kemerinin arabalarda bulundurulması zorunlu değildi. Gerek devlet daireleri gerek araba üreticilerinin uzun yıllar boyunca ard arda yürüttükleri reklam kampanyaları ve girişimler ile emniyet kemerinin kullanımını halk arasında yaygınlaştırmaya çalıştılar. 1965 yılında ise Avrupa’da üretilen tüm arabalarda emniyet kemerinin bulundurulması zorunlu hale getirildi.
1970’ler boyunca ise emniyet kemerinin gerçekten faydalı olup olmadığına dair dünya çapında tartışmalar devam etti ve gündemden hiç düşmedi. 1981’de yapılan bir araştırma ise araba içerisinde yer alan sürücü ve yolculardan yalnızca %11’inin emniyet kemeri kullandığını gösteriyordu.
Neredeyse 25 yıldır devam eden reklam ve bilinçlendirme çalışmalarının faydası 1997 yılında yapılan bir araştırma ile ortaya çıktı: yeni verilere göre araç içerisinde emniyet kemerinin kullanımı %68’e yükseldi.
Bugün ne yazık ki hala çoğu insan tarafından emniyet kemeri kullanımı önemsiz olarak değerlendiriliyor. Ancak Volvo, emniyet kemerlerinin ilk üretildiği tarihten beri 1 milyona yakın insanın hayatını kurtardığını belirtiyor. Günümüzde basit bahaneler ile emniyet kemeri takmayı reddeden ya da emniyet kemerini düzgün takmayan sürücü ve yolcular ne yazık ki geçirdikleri trafik kazaları sonucunda yaralanmakta ve hatta hayatını kaybetmektedir. Emniyet kemeri kullanımını arttırmayı hedefleyen caydırıcı para cezalarına rağmen emniyet kemeri kullanımının oranı hep arttırılmaya açıktır. Hepimizin trafikte güvenliği için, hayata sıkı sıkı tutunabilmek için lütfen emniyet kemeri takmayı ihmal etmeyin, emniyet kemerinin kullanımını destekleyin. Hepinize güvenli yolculuklar dileriz.
