Araba parçaları geri dönüşüm sanayinde büyük yere sahip ve bir arabanın neredeyse %90’ının geri dönüştürülebilir ve tekrar kullanılabilir olması da aslında bu durumun nedenini açıklar nitelikte. Yılda yüz binlerce ton araç parçasının geri dönüştürülmesi, hem ekolojik hem de ekonomik açıdan büyük öneme sahip. Araba parçalarının zaman içerisinde kullanılamaz hale gelerek hurdalıklarda oluşturdukları tonlarca atığın dönüştürülmediklerinde çevreye verebileceği zarar düşünüldüğünde, geri dönüşüm çevre ve insan sağlığının geleceği için büyük önem taşımakta. Biz de bu nedenle bizleri ve yaşadığımız çevreyi yakından ilgilendiren geri dönüşümün hangi araba parçalarında, hangi amaçlarla uygulandığını sizler için araştırdık.
Görsel: istockphoto.com
Lastikler
En çok yıpranan araç parçalarının başında lastikler gelmekte. Ömürlerini doldurmuş lastiklerle seyahat etmek sürücü ve yolcular açısından tehlikeli olacağı gibi ömrü tükenen bir lastiğin doğaya bırakılması da lastiğin üretimde kullanılan zehirli bileşenlerin hava ve toprağa zarar vermesine yol açabilir. Bu nedenle eskimiş ve artık kullanılmayan lastiklerin ilgili geri dönüşüm birimlerine teslim edilmesi gerekir. Bu sayede eski lastikler enerji ve ham maddeye dönüştürülerek tekrar kullanıma hazır hale getirilecektir.
Motor Yağı
Araçlarda kullanılan motor yağları hakkında bilinmesi gereken temel şey, eğer araç yağ kaçırmıyorsa motor yağlarının asla bitmediği, kullanıldıkça sadece kirlendiğidir. Ortalama üç aylık kullanım ömrüne sahip olan motor yağları, kirlendikçe verimsiz hale gelir. Araçların düzenli çalışmasına devam edebilmesi için motor yağları belirli periyotlarda değiştirilmelidir. Değişimin yapılmasının ardından eskimiş yağlar motor yağı dönüşüm tesislerinde, diğer araba parçalarında olduğu gibi hammadde ya da enerjiye dönüştürülerek tekrar kullanım için uygun hale getirilir.
Görsel: istockphoto.com
Akü
Temel hammaddeleri kurşun, plastik ve asit çözeltileri olan aküler, geri dönüştürülmediği takdirde hem insan sağlığı hem de çevre açısından son derece tehlikeli sonuçlar yaratabilecek araç parçalarıdır. Toplanan eski aküler satıcılar tarafından çevre lisanslı geri dönüşüm tesislerine ulaştırılır ve bu tesislerde devlet tarafından belirlenen şekillerde geri dönüştürülür. Yıllık ortalama 70 bin ton atık akünün oluştuğu ülkemizde, geri dönüşüm sayesinde büyük miktarlarda kurşun, plastik ve asitli suyun geri kazanımı da sağlanarak dönüşüm sonunda yenilenmiş ve şarj edilmiş aküler tekrar piyasaya sürülmektedir.
Yağ Filtreleri
Kullanılmış yağ filtreleri, tamamen geri dönüştürülebilen bir diğer araba parçalarıdır. Diğer araç parçaları gibi yağ filtrelerinin geri dönüşümünde de belirlenmiş kurallar mevcut olup dönüşüm işlemi yetkilendirilmiş merkezlerde yapılmaktadır. Atık yağ filtrelerinin geri dönüşümü çevre kirliliğinin oluşmasına engel olduğu gibi ekonomiye de katkı sağlar.
Ön Cam
Her yıl sayısı milyonları bulan ön cam değişimi işlemi sonucunda tonlarca atık cam açığa çıkar. Gelişen teknolojiyle eski zamanlarda çok zor olan cam dönüşümü günümüzde çok daha kolay ve aktif şekilde yapılmaktadır. Büyük firmaların geri dönüşümde kullanacakları camları anlaşmalı dönüşüm merkezlerinden satın aldıklarını belirtmemiz, yıllık dönüşümün boyutlarının ne denli büyük olduğu konusunda fikir sahibi olmanıza yardımcı olacaktır. Geri dönüştürülen araba camları, beton bloklardan şişelere kadar çok çeşitli ürünlere hayat verebiliyor.
Paspaslar
Geri dönüştürülebilen bir araba parçası da araba paspaslarıdır. Araba paspasları genellikle geri dönüştürülmüş kauçuk, polyester ve polyester benzeri malzemelerden üretilmektedir. Devirdaim ile işleyen bu sistemde, paspas üretiminde kullanılan kauçuk eskidikçe dönüştürülerek yeni lastik ve paspas gibi araba parçalarının üretiminde yer alır. Kauçuğun yukarıda belirttiğimiz zararları da göz önüne alındığında, paspasların geri dönüştürülmesi çevre ve insan sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır.
Görsel: istockphoto.com
Hurda Metaller
Geri dönüşümde kullanılan araba parçaları arasında en büyük yer araba aksamını oluşturan metallere aittir. Hasar görmüş ve artık kullanılmayan arabaların alüminyum jantları, kapı kolları, çamurlukları ve bunlar gibi diğer tüm metal kısımlar dönüşüm tesislerinde, üretimde kullanılmak üzere işlenerek geri dönüşüme katılırlar.
Plastik
Araba parçaları genel olarak düşünüldüğünde, plastiklerin de geri dönüşümde en az metaller kadar yer kapladığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Tamponlar, ön panel, gösterge panoları ve akla gelebilecek diğer tüm plastik parçalar geri dönüşüm tesislerinde yeni ürünlerin ve hatta kullandığımız yakıtların üretiminde kullanılmak üzere işlenir.
Çoğu insan arabaları oluşturan demir ve metalin geri dönüştürülebileceğini tahmin eder. Ancak görüldüğü üzere durum bundan çok daha fazlası. Bir arabayı oluşturan parçaların neredeyse hepsi, tamamen geri dönüştürülebiliyor. Doğal kaynakların korunması ve çevre kirliliğinin engellemesi adına geri dönüşümün öneminin farkında olmak ve bilinçli davranmak her bireyin temel görevidir. Bu konuda özenli olmak gelecek nesiller için de daha temiz bir dünya anlamına gelir.
