Çoğu insan için ehliyet almak oldukça heyecan verici bir olay. Eski dönemlere baktığımız zaman babadan ya da başka bir yakından araba kullanmayı öğrenmek çok olağan bir durumdu. Yaş 15 – 16 oldu mu arabaya binilir, boş bir araziye gidilir, fren pedalı - gaz pedalı hangisi öğrenilirdi. Debriyajın incelikleri başka bir meseleydi. Hafifçe gaz verirken debriyaj pedalındaki sol ayak da hafifçe kaldırılırdı. Biraz araba kullanmayı kavrayan genç, trafiğe bile çıkardı. Nasılsa otobanda bir şey olmazdı.
Ancak bu duruma baktığınızda birçok yasa çiğnenmiş oluyordu ve trafik kuralları ihlal ediliyordu. Çünkü ehliyet sahibi olmak yalnızca pedalları öğrenip refleksleri geliştirmekten ibaret bir durum değil. Bu yüzden kapsamlı bir ehliyet sınavına giriyoruz ve direksiyon sınavından önce doğru yanıtlamamız gereken birçok soruyla karşı karşıya kalıyoruz.
Görsel: istockphoto.com
“Motordan ben de kaldım yahu, bir sonrakinde geçersin, önemli değil.” lafını eski nesil sıkça duymuştur. Çünkü ehliyet sınavı tamamen ezberden ibaret bir sistem olarak algılanıyor. Belki de ülkemizde sıkça kaza yaşanmasının ve bu kazaların üzücü sonuçlar doğurmasının sebeplerinden biri de buydu. Ceza ve yaptırımlar, yanlışı düzeltecek teşviki sağlamıyordu.
Fakat 1 Ocak 2016’dan itibaren yürürlüğe sokulan yeni düzenleme, bu işin belini biraz daha doğrultmaya çalışır nitelikte. Artık stajyer ehliyeti yani aday sürücülük kavramıyla karşı karşıyayız. Avrupa Standartları doğrultusunda gerçekleştirilen bu yapılandırma, sizi iki yıl boyunca stajyer sürücü olarak tutuyor. Bu süre boyunca yaptığınız her yanlışta ehliyetinize puan cezası alıyorsunuz. Eğer cezanız 75 puanı bulursa, bu kırmızı alarm demek. Böyle bir durumda ehliyetinize el konuluyor ve yeniden psiko-teknik testine tabii tutuluyorsunuz. Bu test de sürücü olabilecek psikolojik duruma sahip olup olmadığınızı değerlendiriyor.
Peki stajyer ehliyetine sahip bir sürücü hangi davranışları sergilediğinde ehliyetine kaç puan ceza işleniyor?
Öncelikle en düşük ceza puanından bahsedelim: Sürüş sırasında, sürücünün ehliyeti yanında olmazsa bu 5 ceza puanı anlamına geliyor.
Stajyer sürücülerin 10 puan ceza yiyebileceği durumlar ise şu şekilde:
Aracını tescil ettirmeden trafiğe çıkarmak,
Aracın muayene süresi geçtikten sonra trafiğe çıkmak ve trafik polisine yakalanmak,
Araba kullanırken cep telefonu ile konuşmak,
Araba içinde çok yüksek seste müzik dinlemek,
Araba içinde bulundurulması gereken zorunlu eşyaların bulunmaması ya da eksik olması,
Aracın üzerinde bir değişiklik yapıldığında bu değişikliğin bildirilmemesi,
Araç seyir halindeyken dışarıya çöp atmak,
Ruhsatsız trafiğe çıkmak 10 ceza puanına mal oluyor.
Görsel: istockphoto.com
15 ceza puanı anlamına gelen davranışları sıralayacak olursak aşağıdakilerden bahsedebiliriz:
Gereksiz yere sis lambaları açık yol almak,
Yine gereksiz yere uzun farları uzun süre yakarak yol almak,
Araç hızının düşmesi gereken yollarda hızı düşürmeden yola devam etmek,
Sadece park ışıkları açık bir halde araba kullanmak,
Geçiş hakkı karşıdan gelen aracın önceliği olmasına rağmen, sürücünün karşıdan gelen aracın geçişini kolaylaştırmaması,
Ve tabii ki emniyet kemeri takmamak 15 ceza puanına mal oluyor.
Ceza puanları tabii ki de bu kadarla kalmıyor. Trafikteki hal ve hareketleriniz size bir anda 20 ceza puanına mal olabilir. İşte bunlardan birkaçı şöyle:
Araç seyir halindeyken takip mesafesini uymamak ve bu mesafeyi aşmak,
Geçmenin yasak olduğu yollarda araç kullanmak,
Sahip olduğunuz ehliyet belgesinin sınıfının dışında bir araç kullanmak,
Kırmızı ışığı ihlal etmek,
Kuralsız bir şekilde şerit değiştirmek,
Kaza yaptıktan sonra gerekli işlemler yapılmadan kaza yerinden ayrılmak – başka bir deyişle kaza yerinden kaçmak,
Okul geçitlerinin bulunduğu alanlarda öğrencilere yol vermemek ve bu geçitlere yaklaşırken durmamak,
Uygunsuz dönüş gerçekleştirmek (sağa dönüş, sola dönüş, dönel kavşaklarda)
Yol verilmesi gereken durumlar ve yollarda yayalara yol vermemek,
Aracınızın üzerindeki ekipmanların çalışmaması,
Seyir halindeyken sol şeridi gereksiz yere ihlal etmek,
Kullanılan şeritte, yoldaki hız durumuna uygunsuz bir şekilde araç kullanmak,
Hatalı sollama gerçekleştirmek, ehliyetinize 20 ceza puanı olarak geri dönecektir.
29 Temmuz 2018’de bu yılın 4. ehliyet sınavı gerçekleştirilecek. Bu sınavı geçenler 2 yıl boyunca stajyer ehliyetlerini alırken, bu süre içinde stajyer ehliyetine 75 ceza puanı işlenen kişiler de psiko-teknik test sonrasında aldıkları rapor ile birlikte yeniden bir sürücü kursuna başvurarak sınava girebilecekler. Sınava gireceklere başarılar, ehliyetini alanlara da güvenli sürüşler dileriz.
