Teknolojinin yıllar içindeki gelişiminin otomotiv sektörünü etkilememesi mümkün değildi. Şimdilerde sıkça duyduğumuz, araçlarda bulunan güvenlik sistemlerini ifade eden kısaltmalar ilk çıktığı dönemlerde devrim niteliğindeydi. ABS, TCS, ESP, EDB kısaltmalarına oldukça aşinayız ancak bu sistemlerin tam olarak neye karşılık geldiğini ve nasıl çalıştığını bilmekte fayda var.
Görsel: istockphoto.com
ABS (Anti-Lock Braking System / Kilitlenme Karşıtı Frenleme Sistemi)
Almanca ismi Anrilockiersystem olan Kilitlenme Karşıtı Frenleme Sistemi’nin gelişim süreci 1936’ya dayanıyor. Amaç; araçların durma ve manevra yeteneklerini, sürücü hakimiyetini artırmak.
ABS, yaygın olarak araç fren mesafesini kısaltmak olarak biliniyor. Bu bilgi doğru olmakla birlikte ABS’nin tüm temel işlevi bu değil aslında. Bir diğer özellik ise aracın dört tekerleğindeki fren basıncını dengeleyebilmek. Aracınızı kullanırken sert ve ani bir şekilde frene bastığınızda bu sistem devreye giriyor. ABS’nin olmadığı bir araçta ani frenlemede tekerlekler kilitleniyor. Bu da kızaklamaya sebep olur. Kilitlenme Karşıtı Fren Sistemi, açılımından da anlaşılacağı gibi sert ve ani frenlerde oluşacak kilitlenmeyi engeller ve fren gücünü azaltır.
TCS (Traction Control System / Patinaj Engelleme Sistemi)
ARS olarak da bilinen (Anti Slip Regulator System) Patinaj Engelleme Sistemi, aracın buzlu ve çamurlu yüzeylere sahip yollarda ya da kalkış esnasında patinaj yapmasını engelleyen bir sistemdir. Tekerleklerde bulunan hız sensörleri, patinaj durumunu algılar. Böyle bir durumda tekerlek, patinajdan çıkabilmesi için çekiş sağlayacak gerekli limitten çıkar. TCS sensörler aracılığıyla patinajı algıladıktan sonra tekere giden torku azaltarak tekeri çekiş limitinde tutar.
ESP (Electronic Stability Program / Elektronik Denge Programı)
Elektronik Denge Programı, en sade haliyle aracınızın kötü hava ve yol şartlarında en güvenli şekilde seyretmesine yardımcı olur. Bunu da araba motorunun işletim sistemine müdahale ederek gerçekleştirir. Bu müdahale sırasında her bir tekerleğe farklı basınçlar uygulanır. Amaç, farklı tekerlekler için farklı basınçlar uygulamaktır. Sert ve hızlı virajlarda, virajda oluşabilecek savrulmalarda, yolda karşılaşılabilecek farklı durumlarda meydana gelen ani direksiyon hareketlerinde yola güvenli bir şekilde devam edersiniz.
Görsel: istockphoto.com
EBD (Electronic Brake Force Distribution / Elektronik Fren Kuvveti Dağıtım Sistemi)
Araç içi ağırlığın nasıl taşındığını hissetmişsinizdir. Araç hareket halindeyken frene basıldığında onu ileriye doğru iten bir kuvvet oluşur. Bu kuvvet ile süspansiyon sistemi etkilenir ve sonuç olarak arabanın ön kısmı yere doğru yaklaşır. Elektronik Fren Kuvveti Dağıtım Sistemi, ön ve arka tekerleklerde oluşan fren kuvvetini düzenler ve dengeli olarak iki kısma da iletir.
Bu kısaltmalar bir kenara dursun, yine araç içinde güvenliği artıran birtakım sistemler mevcut. Ancak isimlerinden neye hizmet ettiğini anlamak çok daha kolay oluyor.
Yorgunluk Tespit Sistemi
Yorgun ve uykusuz araba kullanmanın risklerini önceki yazılarımızda da sıkça belirtmiştik. Bu durum sizi olduğu kadar etrafınızdaki sürücüleri de tehdit altında bırakıyor. İşte Yorgunluk Tespit Sistemi de uykulu sürücü algılayacak şekilde geliştirilirdi. Basitçe anlatmak gerekirse bulunduğunuz şerit merkezinden çıkışlarınızı, kaç kez çıktığınızı, zigzaglı sürüşleri algılar ve sizi sürüşe ara vermek için uyarmaya başlar. Kullandığınız sistemin sürümüne göre sesli uyarılara maruz kalabilir ya da aracınızın ön panelinde bir kahve bardağı görebilirsiniz.
Park Sensörü
Park sensörleri, arabanızın etrafındaki cisimleri algılamak ve araç içindeki sürücüyü bu cisimlere olan uzaklığına karşı uyarmak görevini üstlenir. Yeni nesil bir araba alırken neredeyse hepsinin içinde sabit park sensörü olduğunu göreceksiniz. Ancak arabanızın modeline göre daha sonradan park sensörü montajı yaptırmanız da mümkün. Üstelik artık -seçeceğiniz modele göre değişmekle birlikte- ürünün kendisi ve montajı da oldukça makul fiyatlara geliyor. Ancak park sensörlerini kullanırken yine de dikkatli olmakta fayda var. Aracınızın etrafında algılayamayacağı ölçüde ve materyallerde cisimlerin bulunması da her zaman olası.
Şehir İçi Fren Desteği
Bu sistemin birkaç fonksiyonu var: Frene basılmadığı anlardaki çarpışmalarda aracın kendi kendine yavaşlayarak durmasını sağlamak ve geri park manevralarında kazayı önlemek. Seyir halinde devamlı öndeki aracı izler.
Şerit Takip Sistemi
Sürücüyü şeritte tutmaya çalışan sistemdir. Araçta yer alan sensörler aracılığıyla bu işlemi gerçekleştirirken iki yola başvurur: Ya sürücüyü sesli bir şekilde uyarır ya da direksiyona müdahale eder.
