Teknolojinin gelişmesiyle birlikte otomotiv sektöründe de pek çok yenilik karşımıza çıkmaktadır. Elektrikli araçların hızla artması beraberinde yapay zeka teknolojilerini de getirmiştir. Bunun üzerine otonom sürüş nedir sorusu oldukça merak edilmeye başlamıştır. Çevresini algılayarak hiç insan müdahalesi olmadan kendi kendine sürüş yapabilen araçlarda otonom sürüş teknolojisi bulunur. Sürücüye gerek duymayan bu araçlar, sürüş sırasında size özgürlük, konfor ve lüks yaşam biçimi sağlar. Otonom sürüş teknolojisine sahip araçlardan bazıları şunlardır:
- Acura: 2021 Acura ILX, 2021 Acura LDX, 2021 Acura TLX
- Alfa Romeo: 2021 Alfa Romeo Giulia, 2021 Alfa Romeo Stelvio
- Audi: 2021 Audi A4, A5, A6, A7, A8, E-tron, Q3, Q5, Q7, Q8
- BMW: 2021 BMW 2 serisi Coupe, BMW 4 serisi, i3,X1, X2, Z4, X3, X4, X5, X6, X7
- Mercedes-Benz: 2021 Mercedes-AMG GT, Mercedes-Benz G serisi, Mercedes-Benz Sprinter,
- Tesla: 2021 Tesla model 3, model S, model X, model Y
Otonom Araçlar Nasıl Çalışır?
Otomatik kontrol sistemine sahip otonom araçlar, trafik durumu ve çevre koşullarını algılayarak çalışır ve insana ihtiyaç duymaz. Ayrıca otonom sürüş yapabilen araçlar GPS, radar, bilgisayar görüşü ve odyometri özelliklerine de sahiptir. Tekerleklerinde bulunan ultrasonik sensörler ile otomatik sürüş yapabilen araçlar, otomatik pilot sürüşü ile trafikte fren yapabiliyor ve park halindeki araçların konumlarını algılayabiliyor. Ultrasonik sensörler, merkezi bilgisayar sistemine tüm bu verileri iletir ve araç manevra, fren, direksiyon kontrolü, yavaşlama, hızlanma gibi her türlü hareketi doğru bir şekilde gerçekleştirebilir. Böylece otonom araçlar ile trafik içinde pek çok farklı koşulda sürüş yapılabilir. Temelinde yazılımlar bulunan otonom sürüş teknolojisi, yapay zeka kullanarak çalışır. Kamera ve sensörler sayesinde bu yapay zeka tarama ve veri analizi yapabiliyor.
Otonom sürüş olan araçlar, insan kulağının algılayamayacağı kadar küçük ses dalgaları yayar ve ses dalgalarını ölçebilir. Bu sistem kameralarla birlikte çalışır ve yolda tabela, yaya, canlı ve cansız nesneleri algılar. Hata yapma payı çok düşük olan bu araçlarda güvenlik maksimum seviyededir; bu sayede sürüş boyunca olası kazalara karşı çok iyi bir şekilde koruma yapar. Sürücü olmadan tek başına hareket edebilen otonom araçlar, farklı seviyelerde sürüş seçeneklerine de sahiptir. Böylece aracın içinde konumunuzu ve yapmak istediklerinizi belirleyebilirsiniz. Örneğin; bazen yalnızca şerit takibi özelliğini kullanarak dinlenebilir veya yolun tadını çıkarabilirsiniz. Her seviyede farklı özellikler sunan otonom araçları kullanırken isteklerinize göre seçim yapabilirsiniz.
Otonom Sürüş Seviyeleri Nelerdir?
Otonom sürüş teknolojileri size sürüş esnasında 0’dan 5’e kadar 6 farklı seviye sunar. Seviye arttıkça otonom derecesi de artar. Her bir seviye farklı özelliklere sahiptir ve çeşitli imkanlar sunar. Aşağıda otonom sürüş seviyeleri ile ilgili bilgi verilmiştir:
- Seviye 0 Otonom: Sürüş otomasyonu yok anlamına gelir ve manuel olarak kontrol edilir. Otonom sürüş özelliğinin kullanılmadığı araçları ifade eder ve tüm kontroller sürücü tarafından yapılır.
- Seviye 1: Sürücü yardımı anlamına gelir ve en düşük otomasyon seviyesidir. Hız sabitleyici özelliği ile direksiyon veya hızlanma konusunda sürücüye yardımcı olmak için bir otomatik sistemi bulunur.
- Seviye 2: Kısmi sürüş otomasyonu olarak adlandırılır ve hem direksiyonu hem de yavaşlama, hızlanmayı kontrol eder. Bu seviyede sürücünün araç kontrolünü alması için her zaman hazırlıklı olması gerekir; çünkü çevre kontrolü ve kritik hareketler konusunda yeterli değildir.
- Seviye 3: Koşullu sürüş otomasyonudur ve araç çevre kontrolünü kendi kendine bu seviyede yapabilir. Hızlanma, frenleme gibi işleri otomatik olarak yapar; ancak yine de sistemin görevlerini yerine getirememe riskine karşı sürücünün direksiyon başında olması gerekir.
- Seviye 4: Yüksek sürüş otomasyonudur ve seviye 3’ten farklı olarak olası bir arıza durumunda kendi kendine müdahale edebilir. Yani insan faktörüne gerek duymaz; ayrıca manuel olarak tüm özellikleri geçersiz kılma imkanı verir.
- Seviye 5: Tam sürüş otomasyonu olarak bilinir ve insan dikkatine gerek yoktur. Tüm kontroller araç tarafından yapılır ve sürücüye maksimum özgürlük sunar.
Farklı otonom araçlarda otonom sürüş seviyeleri değişiklik gösterir. Aracın sahip olduğu seviyeye göre seçim yapabilirsiniz.
Otonom Araçların Avantajları Nelerdir?
Otonom sürüş sistemi, son teknoloji özelliklerle donatılmıştır ve sahip olduğu özellikler bakımından pek çok avantaj sunar. Öncelikle karbondioksit emisyonunu ciddi oranda düşürme vaadi sunar ve doğa dostu kullanım imkanı verir. Bununla birlikte yaşlılar ve bedensel engellilerin rahat bir şekilde araba kullanabilmesi için ideal özelliklere sahiptir. Yaşam standartlarını yükseltmek isteyenler için otonom araçlar en iyi seçeneklerdendir. Sürüş esnasında sunduğu konfor ve özgürlük ile daha kaliteli bir yaşam sunar. Otonom sürüş özelliğine sahip araçların faydalarından şu şekilde bahsedilebilir:
- Yolda %30 daha az araç olur ve bu da trafik sıkışıklığını azaltır.
- Kullanılan araçlar, yakıt ve altyapı bakımından nakliye masrafları %40 oranında azalır.
- Okul, park gibi alanlar için ücretsiz park etme imkanı sunar.
- Dünya çapında kentsel karbondioksit oranında %80 oranında azalma görülür.
- Yürüme ve yaşamada iyileştirmeler yapar.
Otonom sürüş algoritmaları yüksek hızda şerit takibi, hız sabitleyici, düşük hızda eller serbest şerit takibi, frenleme gibi pek çok özelliği kendi kendine yapabilecek kapasitededir. Kullanımın artmasıyla birlikte otonom araçların üretiminde de artış görülmektedir.
