Otomobil insanların hayatını büyük ölçüde kolaylaştırır. Bir düşünün, eskiden günler sürecek yolculukları artık otomobiller sayesinde saatlere indirebiliyoruz. Tabi bu keyfi ve kolaylığı yaşamak için bazı noktaları da atlamamız gerekiyor. Bunlardan en önemlisi, motorun kanı diyebileceğimiz yağ kontrolü. Haftalık rutin kontrollerimiz arasında mutlaka yağ kontrolü olmalıdır. Aracın yağ eksiltmesi istenmeyen sonuçlara neden olabilir.
Bu istenmeyen sonuçlardan en sık karşılaşılanı ise yatak sarması arızasıdır. Bu arıza aracın motoru ile ilgili olduğu için ciddi problemler arasında yer alır ve zaman kaybedilmeden müdahale edilmesi gerekir. Böyle bir arıza meydana geldiğinde araç, servise kendi gücü ile değil çekici ile götürülmelidir. Yatak sarmış bir motor ile normal bir şekilde yol almaya devam edilmesi ileride motorda daha büyük arızaların oluşmasına neden olabilir.
Görsel: istockphoto.com
Motorun Yatak Sarması Nedir? Aracın Yatak Sardığını Nasıl Anlarım?
İlk olarak yatak nedir onu açıklayarak başlayalım. Yatak, motorda dönen parçaların arasındaki sürtünmeyi azaltmak için kullanılan parçadır. Motor içerisinde blok ve krank arasında bulunanlara ana yatak, piston kolu ve krank arasında bulunanlara da kol yatağı adı verilir.
Bir motorun yatak sarması ancak motordaki ısınmanın aşırı yükselmesi sonucu ortaya çıkar. Araçta bulunan yağ ve soğutma sıvısının yetersiz olması yatak sarma arızasının en büyük etkenleridir. Aracınızın motorunda yeterli yağ olmaması veya yağ pompasının görevini yerine sağlıklı bir şekilde getirememesi sonucunda düzenli olarak yağlanması gereken yataklar sarabilir. Araba motorundaki yatakların yağsız kalması sürtünmeye neden olur. Sürtünme ile birlikte krank mili, yataklar ve piston kolu bağlantısı zarar görür. Bu parçalar yağsız kaldığında kısa bir süre içerisinde dönemez hale gelir ve sonunda sıkışırlar. Eğer araç bu haldeyken kullanılmakta ısrar edilirse yataklar, piston kollarının ve krankın hareket etmesine izin vermeyecek, motor bloğu, piston gibi diğer bölümlere de hasar verecektir.
Bu nedenle yatak sardığı düşünülen araçlar, olduğu yerde bırakılmalı ve çekici yardımı ile tamir edileceği servise kadar götürülmelidir.
Motorun yatak sardığı hemen fark edilir ve araç anında durdurulursa daha az maliyet ve daha az hasar ile araç tamir ettirilebilir. Motorun yatak sarmaya başlamasının ilk belirtisi aracın yağ ışığının yanmasıdır. Motorun yatak sarmaya başlaması yağ azalmasından ya da bitmesinden kaynaklanacağı için öncelikle aracın yağ göstergesi yanar. Aracın motor sesinin normalden farklı bir ses çıkarması da yatak sarması problemini işaret edebilir. Arabadaki yatak sarmasının belirtileri arasında motordan duman çıkmasını da sayabiliriz.
Bu belirtilerden herhangi bir tanesi meydana geldiğinde vakit kaybetmeden araç durdurulmalı ve motor çalışmadan ilgili servislere götürülmelidir. Zaten bu belirtiler dikkate alınmaz ve araç sürülmeye devam edilirse motor tamamen durur.
Araçta yatak sarması maliyetli bir işlemdir. Bu yüzden servislerin yüksek tutarlarda hesap çıkarmaları çok doğaldır. Ancak yatak sarması arızası ne kadar erken fark edilir ve müdahale edilirse masraflarda aynı oranda düşmektedir.
Yatak boşluğu nedir?
Yatak boşluğu, kullanılan yatak ile parçanın arasında bırakılması gereken gözle ayırt edilemeyecek kadar az olan boşluktur. Yatak ile parça arasında oluşması gereken yağ filmi, bu boşlukta meydana gelir. Bu boşluğun az olması, araya yağın girememesine, çok olması ise arada yağ filminin oluşmamasına neden olur. Her iki durumda motorda istenmez. Bu boşluğun ne kadar olacağı rektifiye edilen motorun modeline göre, kilometresine göre ve kullanılan yatağın markasına göre de değişir.
Yataklar değiştirilecekse mutlaka yeni alınmalı ve kesinlikle daha önce kullanılan yataklar motora yeniden takılmamalıdır. Kimi zaman bu işlem maliyeti düşürmek amacıyla yapılsa da sonrasında çok daha yüksek masraflara neden olmaktadır.
