Dünden Bugüne: Skoda
Sizin için Çek araba üreticisi Skoda’nın kuruluşunu, ürettiği ilk arabaları ve bugüne nasıl geldiğini inceledik. Keyifli okumalar dileriz.
1895 – 1905 – Çift tekerlekli ilk adımlar
Skoda markasının temellerini atan ilk adımlar arabalar ile değil, itme bisikletler ile başladı. 1895 yılının Aralık ayında bisiklet tutkunu olan Vaclav Laurin ve Vaclav Klement bir bisiklet tasarlayıp üretmeye karar verdiler. Laurin ve Klement kadar da uyumlu bir ikili olamazdı zira Laurin bir tamirci olarak çalışıyordu. Klement bir kitapçı olmasına rağmen bisikletlere çok büyük bir tutkusu vardı. Çekoslavakya’nın en milliyetçi dönemlerinden birinde üretilen bu bisiklet, vatanseverliklerini temsil eden Slavia markası altında satılmaya başlandı.
Bisikletler kısa süre içerisinde büyük bir kitlenin ilgisini çekmeyi başardı. Bu sebeple Laurin ve Klement işlerini bir adım ileriye götürmeye karar verdiler ve 1899 yılında motosiklet üretimi yapmaya başladılar. Şirketin adını Slavia’dan Laurin & Klement Co.’ya çeviren ikili yarışlarda elde ettikleri birincilikleri ile markalarının pazarlamasında büyük aşama kat ettiler. Çeşitli modellerde motosiklet tasarımları ile yılda 4.000’den fazla üretim yapan ikili, çağın değişimine uyum sağlamaya karar verdi. 1905 yılında, o dönemde yükselmekte olan arabanın gelecekte ne kadar popüler olacağını anladılar ve otomobiller ile deneme yapmaya başladılar.
Görsel: newspress.co.uk
1905 – 1933 – Arabalardan uçaklara...
Laurin & Klement Co. 1900’lü yılların başında onları yüzüstü bırakmayan bir strateji ile işlerini büyütmeye devam etti. İlk otomobil denemeleri olan Voiturette A, Çek otomobil tarihine adını altın harfler ile yazdırdı ve Laurin & Klement Co.’yu sektörün öncülerinden biri haline getirdi. Ancak 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte Laurin & Klement Co.’nun üretimi sadece halk için değil aynı zamanda askeri amaçlı kullanılmak üzere ordu için de yapılmaya başlandı.
Laurin ve Klement ikilisi ellerinde harika fikirler olduğunun farkındaydı ve işlerini giderek büyütebilmeleri için bir ortağa ihtiyaçları vardı. Projelerini hayata geçirebilmeleri için bu ortak kesinlikle şarttı ve 1925’te bulmayı başardılar. 1925’te Laurin & Klement Co., tarım sektörü için hava araçları üretimi yapan Pizen Skodovka Co. ile birleşti ve bugün tanıdığımız ŠKODA markası doğmuş oldu.
Görsel: newspress.co.uk
1933 – 1939 – Skoda efsaneleşmeye başlıyor
Finansal açıdan rahatlamak adına Pizen Skodovka ile birleşen Laurin ve Klement’in aldığı önlem yine de onları maddi olarak sıkışıklık yaşamalarına engel olmadı. 1930’lara gelindiğinde ŠKODA finansal açıdan zorluklarla karşı karşıya kaldı. Her ne kadar 1930’ların ilk yarısı Skoda için ekonomik kriz içerisinde geçse de 30’ların ikinci yarısı Skoda için bir o kadar efsane geçti. Skoda’nın o zamana kadar en çok ses getiren aracı Type A Skoda Popular’ın piyasaya sürülmesi büyük yankı uyandırmayı başardı.
Type A Skoda Popular yalnızca 650 kilogram ağırlığındaydı, 80 km/sa hıza ulaşabiliyordu ve piyasanın daha önce görmediği bir fiyata sahipti. Fiyat performans karşılaştırmasında Çekoslavakya pazarının daha önce görmediği bir başarıya sahip olan Type A Skoda Popular kısa süre sonra ambulans ve polis arabaları olarak kullanılmaya başlandı ve günlük hayatta sağlamlığı ve güvenilirliği ile ön plana çıkan bir araç haline geldi. Öte yandan Skoda Popular için gerçekleştirilen pazarlama çalışmaları deyim yerindeyse hız kesmiyordu. 1930’ların sonuna gelindiğinde Çekoslavakya’nın en ünlü kalecisi ile Hindistan’a kadar seyahat etmiş ve katıldığı Monte Carlo rallisinde büyük başarılar elde etmişti.
1939 – 1960 – İkinci Dünya Savaşı’ndan İlk Octavia’ya
Skoda’nın kaderi 1939 yılında İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile değişti. Savaşın başlaması ile birlikte Çekoslavakya Almanlar tarafından işgal edildi ve fabrikaların üretim stratejisi tamamen değişmek durumunda kaldı. Sivil otomobil üretiminin neredeyse durma noktasına geldiği savaş döneminde gerçekleştirilen üretim çoğunlukla Alman ordusuna destek olmak adına yapılıyordu.
Savaştan büyük yaralar alan Çekoslavakya’da büyük çaplı bir kamulaştırma kampanyası başladı. Bu kampanyaya bağlı olarak şirket ulusal bir firma haline geldi ve ülkedeki tüm binek otomobil üretimini devraldı. Skoda’nın Çekoslavakya’nın ulusal otomobil üreticisi haline gelmesinin yararı inanılmaz büyük oldu. Skoda’nın ürettiği modellerden biri olan Tudor, Avusturalya’ya kadar başarı ile ihraç edildi. Aynı dönemde büyük ses getiren Skoda 1200 piyasaya sürüldü. Ancak tüm bunlar arasında, bu dönemde bugün hala Skoda’nın imzası olarak kabul edilen Skoda 440 sokaklarda yerini almaya başladı. Skoda 440, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra piyasaya sürülen 8. Skoda arabası olduğu için daha sonrasında Skoda Octavia olarak anılmaya başlandı.
Görsel: newspress.co.uk
1960 – 1989 – Çok fazla geliştirme, çok az üretim.
Savaş sonrası Çekoslavakya ekonomisi oldukça büyük bir ivmeye sahipti. Ancak Batı Avrupa’dan gelen teknolojik gelişmelerin hızı, Çek ekonomisini bir süre sonra negatif etkilemeye başladı. Özellikle otomotiv sektörünün öncülerinden biri olarak kabul edilen Çekoslavakya yıllar geçtikçe tahtını Almanya gibi ülkelere bırakmak zorunda kaldı.
Teknolojik yenilikleri arabaları ile buluşturma hedefine yönelen Skoda’da üretimde azalma görüldü. Ancak bu yavaşlama, 1987 yılında Favorit modelinin piyasaya sürülmesi ile durdu.
1989 – Bugün –
Siyasal değişimlerin ve ekonomik dalgalanmaların birbiri ardına geldiği bir dönemde Çek Cumhuriyeti ve Skoda yönetimi, şirketin uzun vadeli uluslararası rekabet gücünü güvence altına almak için güçlü bir yabancı ortak aramaya başladı.
Aralık 1990'da Volkswagen'e karar verdiler ve bir sonraki yıl ortaklık girişim başladı. ŠKODA; Volkswagen, Audi ve Seat ile birlikte Volkswagen grubunun dördüncü markası oldu. Bugün Skoda, araba üretimine ve dünya çapında satılmaya devam ediyor.
