Dünden Bugüne: Fiat
Onlarca model, yüzlerce ödül ve 119 yıllık başarılar, Dünya Savaşları ve yenilikler ile dolu bir tarih... Bugün dünyanın en büyük araba üreticilerinden biri kabul edilen Fiat’ın doğuşunu ve gelişimini sizler için inceledik. Keyifli okumalar dileriz...
Görsel: newspress.co.uk
FIAT’ın Kuruluşu ve İlk Adımlar: 1899 - 1911
Her şey 1899 yılında, İtalya’da sanayi devriminin doğduğu yıllarda başladı. Società Anonima Fabbrica Italiana Automobili Torino, ya da diğer adıyla FIAT’ın kurulmasını sağlayan anlaşma 11 Temmuz 1899 yılında imzalandı. Yönetim kurulunda yer alan Giovanni Agnelli kısa süre içerisinde yönetim kurulunun diğer üyelerinden sıyrıldı ve FIAT’ı bugün bulunduğu konuma getiren dahi olarak ön plana çıktı. Giovanni Agnelli’nin FIAT’ın potansiyeline olan güveni, şirketin başarılı olması için geliştirdiği strateji ile buluştu ve kısa süre sonra, 1902 yılında Agnelli Fiat’ın başına geçti.
1900 yılında Kuzey İtalya’da yer alan ve İtalya’nın kültür ve ticaret merkezlerinden biri kabul edilen Torino’da ilk fabrikanın açılması ile birlikte ilk FIAT arabasının üretimine başlandı. Açılan ilk fabrikada 150 kişi çalışıyordu. Açıldığı sene üretim hattından yalnızca 24 araç geçti. Bu 24 arabanın içerisinde FIAT’ın ilk araba modeli olan 3 ½ CV de vardı. 2 senelik üretim içerisinde geliştirilen FIAT’ın 24 hp modelini kullanan Vincenzo Lancia 1902 yılında düzenlenen Sassi-Superga yarışını kazandı. Fiat’ın tüm dikkatleri üzerine toplamasını sağlayan olay ise yine 1902 yılında gerçekleşti. 8 beygir gücüne sahip Fiat arabasında direksiyonun arkasına geçen Fiat’ın yöneticisi Giovanni Agnelli, ikinci defa düzenlenen İtalyan Araba Turu’nu tamamlamakla kalmadı aynı zamanda yarışta zaman rekoru kırmayı da başardı.
1908 yılında Amerika’da Fiat Automobile Company (Fiat Otomobil Şirketi)’i açıldı ve Fiat Amerika pazarına hızlı bir giriş yaptı. Açıldığı dönemde büyük popülerlik kazanan Fiat, araba sevdalıların tarafından oldukça sevildi. Üretim hattında yapılan değişikliklerden sonra Fiat otomobillerini elektrikli akümülatörler ile donatmaya başladı. Aynı dönemde FIAT kardan şanzımanını patentletti.
Giacomo Malle Truco Dönemi: 1912 – 1925
Giovanni Agnelli’den sonra FIAT’ın başına Giacomo Malle Truco geçti ve FIAT’ta yepyeni bir dönem başladı. 1916’da dönemin en büyük fabrikası olma özelliğini taşıyan Lingotto fabrikası inşa edildi ve 1922’de devasa fabrikanın açılışı gerçekleşti. Bu fabrika İtalyan otomobil endüstrisinin sembollerinden biri haline geldi.
Birinci Dünya Savaşı boyunca FIAT kendini Müttefik Kuvvetleri’ne adadı. Dünya Savaşı’nın sona ermesinden sonra ise Fiat yepyeni sektörleri keşfetmeye başladı. Özellikle elektrik, toplu taşıma hatları, demiryolları ve demir endüstrisinde kendine bir yer edinmeye başlayan Fiat, üretim merkezini Amerika’dan sonra Rusya’ya da taşıdı ve aynı dönem Fiat Lubrificanti kuruldu.
Mussolini İtalya’sı ve Fiat: 1926 – 1938
İtalya’da Mussolini yönetime geçtiğinde Fiat uluslararası camiada var olma projelerini bir süreliğine rafa kaldırmak zorunda kaldı. Onun yerine Fiat ulusal pazarda ihtiyaç olan parça ve ekipmanları üretmeye odaklandı. Duruma kısa sürede adapte olmayı başaran Fiat, otomobillerde yeni tasarımlar ve yeni teknolojilere imza atmakla kalmadı aynı zamanda kamyon, demiryolları ve havacılıkta da büyük yenilikler getirdi.
1934 ve 1936 yıllarında iki adet yeni Fiat modeli tanıtıldı: Üretimi 1955’e kadar devam eden ve dünyanın o dönemdeki en küçük arabası olarak kabul edilen Topolino ve yakıt tasarrufu ile dönemine liderlik eden Balilla.
Görsel: newspress.co.uk
İkinci Dünya Savaşı ve sonrası: 1939 – 1964
İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte Fiat fabrikalarında araba üretimi neredeyse durma noktasına geldi ve Fiat ordu için askeri otomobil, hava aracı, silah ve ekipman üretimine odaklandı. 1945’te savaşın sona ermesini takiben Vittorio Valletta Fiat’ın başına geçti.
Dünya Savaşı’nda fabrikalarının büyük bir kısmı yıkılan şirket yenilenme dönemine girdi ve 1948 inşaat başladı. Savaştan sonra kendini yenilik ve büyümeye adayan Fiat bu dönemde hiç olmadığı kadar gelir elde etti ve büyüme gösterdi.
Bu dönemde Fiat iki yeni modeli tanıttı: 500 ve 1400. Bu arabaların üretimi sırasında ilk defa arabaların planına ısıtma ve soğutma sistemleri dahil edildi. Aynı dönemde Fiat İtalya için bir ilke imza attı ve ilk jet uçağı G830’ın üretimine başladı. Savaş sonrası büyüme dönemine liderlik eden Fiat neredeyse her sektörde adından söz ettirmeyi başardı.
500 modelinin peşinden gelen ve arabanın arkasına yerleştirilmiş motor tasarımı ile oldukça ilgi çeken Fiat 600, 1955 yılında tanıtıldı. Devamında 1300, 1500 ve 1800 gibi Fiat’ın bugünkü en büyük modelleri piyasaya sürüldü.
Görsel: newspress.co.uk
Sektörün Lideri: 1965 – 1977
1960’ların ortasına gelindiğinde her 96 sürücüden 28’i bir Fiat arabası kullanıyordu. 1966 yılında ise İtalya’nın güneyinde fabrikalar açmaya devam eden Fiat’ın başına Fiat’ın kurucusu Giovanni Agnelli’nin torunu Gianni Agnelli geldi. Büyükbabası gibi o da Fiat’ın inovasyon ve gelişme tutkusunu şirketin yönetim stratejisine yansıttı. İkinci nesil Agnelli başkanlığında 850 modeli piyasaya sürüldü. Fiat’ın ilk önden çekerli otomobili 127 onu takip etti ve 1971 yılında Fiat 127, yılın arabası seçildi.
Tamamen Otomatikleşen Fabrikalar: 1978 – 1990
Fiat ekibinin uzun süredir hayalini kurduğu otomatik fabrika projesi 1978 yılında hayata geçti ve Robogate adını verdikleri robotik sistem Fiat fabrikalarında kullanılmaya başlandı. Artık İtalya’nın öncü şirketlerinden biri haline gelen Fiat; Lancia, Ferrari, Alfa Romeo ve Maserati gibi diğer markaları da bünyesine eklemeye başladı.
Bu dönem içerisinde Fiat Panda ve bünyesinde yer alan teknolojik yenilikleri ile piyasaya sürüldüğü 1989 yılında Yılın Arabası unvanını kazanan Fiat Tipo satışa çıktı.
Görsel: newspress.co.uk
Yeni Yüzyılda Fiat. 1991 – 2003
1990’larda Fiat birbirinden başarılı modelleri sırasıyla piyasaya sürdü: Fiat Tempra, Fiat Punto, Fiat Coupé, Fiat Ulysse, Fiat Bravo ve Fiat Barchetta. Bu araçlar arasından Fiat Punto 1995 yılında, Fiat Bravo ise 1996 yılında Yılın Arabası Ödülü’nü kazandı. ,
Bu üretim artışını tetikleyen olay ise Fiat içerisinde çıkan bir krizdi. Pazar rekabeti giderek artış göstermeye başlayınca Fiat gözünü tekrardan uluslararası pazara çevirdi. Bugün Fiat’ın gerçekleşen satışlarının %60’tan fazlası İtalya dışına gerçekleşiyor. 2000 yılında Fiat Doblo piyasaya sürüldü ve 2006 yılında yılın aracı ödülünün sahibi oldu. Peşinden gelen Fiat Stilo, Fiat Multipla, yeni Fiat panda ve yeni Fiat Bravo piyasaya sürüldü.
Bugün hala dünyanın en büyük otomobil üreticilerinden biri olan Fiat yeniliği otomobilleri ile buluşturmaya devam ediyor.
