Türkiye'nin, özellikle ağustos ayından itibaren iyiden iyiye hissetmeye başladığı ekonomik dar boğaz, Amerika Birleşik Devletleri ile yaşanan gerginlikler neticesinde artan döviz kurlarıyla birleşince alım gücünü önemli ölçüde düşürdü. Döviz kurlarındaki yükseliş trendi, Kurban Bayramı öncesinde Türk Lirasının Amerikan Doları karşısında rekor değer kaybına uğramasına neden olurken, bayram sonrasında da döviz piyasaları, kendini toparlayabilmiş değil. Yukarı yönlü döviz hareketi, doğrudan otomotiv sektörünü de etkiledi. Dövizin yükselmesi ve buna ilave olarak ÖTV artışları nedeniyle sıfır otomobil fiyatlarında görülen artış, alıcıların ikinci el piyasasına yönelmesine yol açarak, önceleri ikinci el araba piyasasının hareketlenmesine neden olduysa da fiyatlardaki değişim, kısa sürede ikinci el piyasasına da yansıdı.
Görsel: istockphoto.com
Zira, artan döviz fiyatları ile birlikte markaların uyguladıkları zamların hareketlendirdiği ikinci el piyasası da aslında sıfır kilometre otomobil fiyatlarına kendini uyumluyor. Buna bir de emtia fiyatlarının asıl belirleyicisi olan talep artışı da eklenince doğal bir sonuç olarak ikinci ellerin de pahalılaşması da doğal bir sonuç hâline geliyor.
Fiyat Artışı İkinci Elde De Devam Edecek
Sektör aktörleri, sıfır otomobillerde olduğu gibi ikinci el araba piyasası için de fiyat artışının önümüzdeki birkaç ay boyunca devam edeceği yönünde görüş bildiriyor. Buna bağlı olarak alıcılar, kararsızlık yaşıyor. Fiyatlar daha da artmadan, bir an evvel ikinci el otomobil almanın mı yoksa fiyatların düşmesini beklemenin mi daha kârlı olacağını kestirmeye çalışıyor.
Buna rağmen, sıfır araç fiyatları artmaya devam ettiği müddetçe, özellikle alım gücündeki düşüş de göz önünde bulundurulunca, araba almak isteyenlerin görece daha uygun fiyatlı olan ikinci ellere yöneleceği de bir gerçektir. Talep artışı, fiyatları bir miktar yükseltse de ikinci el otomobil almak isteyenler, yine de avantajlı konumda kabul edilebilirler. Çünkü talepteki yoğunluk ve fiyatların yüksek seviyelerde seyretmesi, araç sahiplerini de satış yönünde teşvik edecek ve pazara daha fazla sayıda araç dahil olacaktır. Bunun en belirgin ve alıcı için avantajlı sonuçları ise talebe karşı arzın da artmasıyla fiyatların biraz da olsa dengelenmesi ve çok daha önemli olarak, yoğun araç girişinin yaşanacağı piyasada temiz araç bulma olasılığının da artacağıdır. Yine de uzmanlar, ikinci el fiyatlarının, sıfır araç fiyatlarına bağlı olarak kademeli olarak artacağı yönünde fikir birliği içindeler.
Talep Orta Sınıfa Yönelecek
Piyasada insanların araç satın alma yönündeki motivasyonlarında gerçek anlamda bir azalma bulunmuyor. Lakin, şartlar, alıcıları daha kabul edilebilir fiyatlara sahip ekonomik araçlara yöneltiyor. Buna bağlı olarak, lüks otomobillerin ve 4X4'lerin, alıcının çokça rağbet göstereceği araçlar arasında yer almayacağı da öngörülebiliyor.
Sıfır kilometreden ikinci ele kayan talepler, rakamlarla da kendini gösteriyor. Sıfır araba satışlarında geçen yıla göre belirgin bir düşüş yaşanırken durum, ikinci elde aksi bir manzara oluşturuyor. İkinci el piyasasının, yüzde 10-15 artış gösterdiği belirtiliyor. Bu artış, bedelli askerlik kararıyla birlikte dönemsel olarak biraz daha belirginleşecek gibi görünüyor.
Araç Alırken Mutlaka Ekspertiz Yaptırılmalı
Uzmanlar, ikinci el araç satın alacakları; seçtikleri aracın güvenilir bir yerde ekspertizini yaptırmaları konusunda özellikle uyarıyor. Ekspertizin, güvendiğiniz bir serviste yaptırılması ya da muteber bir kurumca yapıldığına dair belgeyle ispatlanması, önem taşıyor. Aksi takdirde aracı satın aldıktan sonra kötü sürprizlerle karşılaşılması ve ikinci el aracın, netice itibariyle, astarının yüzünden pahalıya gelmesi işten bile olmuyor. Zira, sağlıklı bir ekspertiz raporu bulunmayan araçlarda hiç hesapta olmayan arızalar ya da kusurlar ortaya çıkıp, binlerce liralık masrafa yol açabiliyor.
