Araç sahibi olan kimseler, araçlarının vergilerini ödemekle mükelleftirler. Her alışveriş, taraflara bir vergi yükü oluşturur. Araç alım satım işlemi sırasında ödenmesi gereken vergiler vardır. Bu vergilerin bir kısmı tek seferlik iken bir kısmı ise düzenli ödenen vergilerdir. Araç vergi ödemesi her araç için aynı şekilde işlemez. Aracın yaşına ve modelin göre araç vergi oranları değişiklik gösterebilir.
Araç vergi ödemesi tutarını hesaplamak için çeşitli yöntemler mevcuttur. Gelir İdaresi Başkanlığı internet adresi üzerinden araç vergi sorgulama yapılabilir. Gelir İdaresi Başkanlığı’na bağlı olan interaktif vergi dairesi sitesi ziyaret edildiğinde, araç vergi yapılandırması hakkında bilgi sahibi olunur.
Özel Tüketim Vergisi
Türkiye kanunlarına 2002 yılında giren özel tüketim vergisi, belirli mal ve ürünler üzerinden alınır. ÖTV tek seferlik bir vergidir.
- Araçlar
- Akaryakıt
- Alkol
- Tütün
- Beyaz Eşya
Bu ürünler alınırken, devlete ödenen vergi, özel tüketim vergisidir. Araçlara uygulanan özel tüketim vergisinde bazı kriterler göz önüne alınır. Aracın motorunun silindir hacmi ve aracın vergisiz satış rakamı, özel tüketim vergisi hesaplanırken matrahı belirleyen unsurlardır.
- Silindir hacmi:1600 cm3 ve satış değer; 85.000 TL’ ye kadar olan araçlar için %45 ÖTV
- Silindir hacmi:1600 cm3 ve satış değer; 130.000 TL’ye kadar olan araçlar için %50 ÖTV
- Silindir hacmi:1600 cm3 ile 2.000 cm3 ve satış değer; 170.000 TL’ye kadar olan araçlar için %130 ÖTV
- Silindir hacmi:1600 cm3 ile 2.000 cm3 ve satış değer; 170.000 TL ve üzeri olan araçlar için %150 ÖTV
- Silindir hacmi:000 cm3 ve satış değer; sınırsız olan araçlar için %220 ÖTV
Son düzenleme öncesi sadece motor silindir hacmi üzerinden hesaplanan ÖTV, artık matrah hesaplamasına aracın vergisiz satış değeri de eklendi. Otomobil dışında kalan taşıtlardan da vergi alınır.
Elektrik araçlarda ve motosikletlerde, ÖTV ve KDV oranları ise şöyledir;
- Elektrikli araç modellerinde KDV oranı %18’dir.
- Silindir Hacmi 85 kW olanlar için ÖTV oranı; %3
- Silindir Hacmi 85kW ile120 kW arasında olanlar için ÖTV oranı %7
- Silindir Hacmi 120 kW ve üzeri olan araçlarda ÖTV oranı %15
- Motosikletlerde KDV oranı %18’dir.
- Silindir Hacmi 250 cm3 olanlar için ÖTV oranı %8
- Silindir Hacmi 250cm3 ve üzeri olanlar için ÖTV oranı %37
ÖTV konusun bir özel nokta bulunmaktadır. %90 oranında engelli raporu bulunanlar, binek sınıfı araçlarda geçerli olmak üzere, ÖTV ödeme yükümlülükleri yoktur. Bu noktada dikkat edilmesi gereken bazı durumlar vardır;
- Alınacak aracın satış değeri,330.800 TL’yi geçerse, ÖTV alınır
- ÖTV ödenmeden alınan araç, 5 yıl süreyle bir başkasına satılamaz
Motorlu Taşıtlar Vergisi
ÖTV’den farklı olarak MTV tek seferlik değil düzenli aralıklarla ödenen periyodik bir vergidir. Tüm araç sahipleri, taksitleri Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere her yıl motorlu taşıtlar vergisini ödemekle yükümlüdürler. MTV, matrah belirleyici olan unsurlar;
- Aracın Silindir Hacmi
- Aracın Üretim Yılı
Bu kriterler üzerinde spesifik olarak belirlenen MTV’nin ÖTV gibi standart bir oranı yoktur. Aracın yaşı ve silindir hacmine göre belirlenen tutarlar, vergi dairesi tarafınca hesaplanır. Araç sahibi ilgili ödeme ekranına gittiğinde, çıkan tutar öder.
MTV ödeme sistemleri oldukça yaygındır. Dileyen araç sahipleri, gelir idaresinin interaktif ekranlarındaki kredi kart ödeme seçeneğinden faydalanabilir. İnternet dışında, bankalar üzerinden MTV tahsilatları sağlanıyor. MTV zamanında ödenmezse, daha sonradan gecikme zammı eklenerek ödenir.
Sıfır araç vergi oranları, aracın yaşı itibariyle bir miktar fazla çıkar. Çünkü MTV matrahı, aracın yaşı arttıkça azalır. Yeni araçların, MTV tutarları bu nedenle daha fazla çıkar.
MTV’nin ödenebilmesi için öncelikle trafik sicil kayıtlarının başlaması gerekir. Trafik sicil kayıtlarına girmiş ve halen de kayıtlarda görünen bir araç ilgili taksit zamanı geldiğinde MTV vergisi ile vergilendirilir. Araç, sicil kayıtlarından silininceye dek, araç sahibi MTV ödemek zorundadır.
MTV hesaplanmasında taşıtın türü önemlilik arz eder. Otomobil, motosiklet, kamyon, tır ve minibüs gibi farklı türler farklı şekillerde vergilendirirler.
Motorlu taşıtlar vergisi, ödenecek sorusu internette en sık karşılaşılan sorulardan birisidir. Vergi ödemeleri gelinen teknoloji ve internet ağ yapısının yaygınlaşması ile kolaylıkla ödenir.
- Manuel olarak vergi borcu ödemek isteyenler, aracın bağlı bulunduğu vergi dairesine giderek, elden ödeme gerçekleştirebilir.
- Bankalar üzerinden, araç vergisi ödemek tercih edilen bir başka yöntemdir. Bankaya gidip banka veznelerinden vergi borcu ödenebileceği gibi bankaların mobil uygulamaları üzerinden borç ödeme seçeneği de mevcuttur.
- En sık kullanılan vergi ödeme seçeneği, gelir idaresinin interaktif vergi dairesi üzerinden ödeme yapmaktır. Kredi kartı ile interaktif vergi dairesinde vergi borcu yatırmak oldukça pratik bir yöntemdir.
Araç Vergi Borcu Yapılandırması
Araç sahiplerinin en çok merak ettikleri konuların başında geçmişe dönük borçlarının araç vergi yapılandırması kapsamında olup olmayacağıdır. Araç vergi yapılandırması yapabilmek için e-devlet girip, gelir idaresi başkanlığının ilgili sayfasına gidilir.
- İnteraktif vergi dairesinde, vadesi geçmiş ve henüz vadesi gelmemiş vergi borçları görüntülenebilir
- 7256 sayılı yapılandırma kanunu kapsamında vadesi geçmiş vergi borçları, interaktif vergi dairesi üzerinden yapılandırmak mümkündür
- Başvuru formu tıklanır ve açılan saydaki gerekli bilgiler doldurulur.
- TC kimlik No, iletişim adresi ve cep telefonu bilgisi yazılır.
- Ödeme taksit sayısı belirlenir.
- Açılan tablodan araç vergi yapılandırma işlemi tamamlanır.
Vadesi geçmiş borçların üzerine tıklanarak, detay bilgilerine ulaşılabilir. Hangi yıldan ne kadar ödenmemiş borç olduğu detay seçeneğinde takip edilebilir.
E-devlet uygulaması üzerinden güncel vergi borçlarını görüntüleyebilir, vergi ödemek için ilgili sekmelere tıklayarak, kredi kartı üzerinden araç vergi ödemesi gerçekleştirilir. E-devlet uygulaması sayesinde, araç sahibinin bütün vergilerine ulaşabilmek mümkündür.
