Otomotiv sektörü, teknolojik gelişmeleri yakından takip edip hızla kullanmaya başlayan sektörlerin başında gelmekte. Birçok araba firmasının son zamanlarda sık sık kullandıkları teknolojik yeniliklerden biri de Start – Stop özelliği. Start – Stop özelliği avantajları ve dezavantajlarıyla otomobil dünyasında çok tartışma yarattı. Peki Start – Stop özelliği nasıl çalışıyor? Yakıt tasarrufuna katkısı nedir? Araba motoruna zarar verir mi? Start – Stop ile ilgili tüm bilgileri sizler için derledik.
Start Stop Nedir?
Araba modellerindeki Start – Stop sistemi bir diğer adıyla çalıştır – durdur özelliği kısaca şehir içi trafiğinde araba durduğunda motorun otomatik olarak durup harekete geçildiğinde çalışmasına verilen isimdir.
Bu sistem sayesinde yakıttan tasarruf ederken aynı zamanda emisyon salınımını da azaltmaktadır. Bu sebeple pek çok otomobil firması son dönemlerde çıkardığı araba modellerinde Start – Stop sistemini kullanmaya başlamıştır.
Görsel: istockphoto.com
Start – Stop Nasıl Devreye Giriyor?
Start – Stop sisteminin çalışma prensibi otomatik vitesli arabalar ile manuel vitesli arabalar arasında farklılık göstermektedir. Otomatik vitesli araba modellerinde araç tamamen durduktan sonra motor kısa bir süre içinde çalışmayı durdurur. Frene basıldığı süre boyunca motor çalışmaz. Frenden ayağınızı çekmeniz ya da bazı otomobillerde direksiyon simidini çevirmeniz durumunda motor otomatik olarak çalışmaya devam eder ve araba harekete geçer.
Düz vitesli arabalarda ise araba durduğunda vitesi boşa almanızla birlikte motor stop eder yani durur. Motorun yeniden devreye girmesi, tekrar çalışması için debriyaja basmanız yeterlidir.
Otomatik Start - Stop Nasıl Çalışıyor?
Yakıt tüketimini azaltmak ve doğaya zararlı emisyon salınımını düşürmek amacıyla birçok yeni üretim araba modellerinde kullanılan otomatik start – stop sistemi araba durduğunda motoru otomatik olarak kapatan bir sistemdir. Motorun otomatik olarak durması için arabanın durduğunu ya da vitesin boşta olduğunu algılayan bir bilgisayar sistemi kullanılmaktadır. Araba durduğunda sistem yakıt dağıtımını keser ve motorun devre dışı kalmasını sağlayarak durdurur. Ayağın frenden çekilmesi, debriyaja basılması veya direksiyon simidinin belirli bir noktaya kadar çevrilmesi durumunda sistem otomatik olarak motoru devreye sokarak arabanın çalışmasını sağlar.
Start Stop sistemi mikro hibrit olarak da adlandırılan modern bir sistemdir. Bu sistem otomatik olarak devreye girer ve sürücüler isterlerse manuel olarak bu sistemi devre dışı bırakabilirler. Üzerinde saat yönünde dönen bir okun içerisinde büyük A harfinden oluşan bir sembol bulunan düğme ile start stop özelliğini kontrol etmek mümkündür. Bu düğmeye basıldığında sistem devre dışı bırakılabilir ve tekrar devreye sokulabilir.
Görsel: istockphoto.com
Start – Stop Sistemi Hangi Koşullarda Devreye Girer?
- Otomobilinizin motor soğutma suyunun sıcaklığı 60°C nin üzerinde ise; klima veya kaloriferin en üst kademede çalıştırılması haricinde ve düşük seviyede çalışıyorsa,
- Aracınızın elektrik yükü, belirlenmiş olan üst limiti aşmadıysa,
- Akünün şarjı eğer alt limite düşmemişse,
- Öngörülmekte olan bekleme süresince araç hareketsiz olarak duruyorsa,
- Düz vitesli bir araç olup debriyaja basılmıyorsa,
- Otomatik vitesli bir araç olup frene basılı duruluyorsa,
- Buğu ya da ayna çözücü gibi çözücülük ve ısıtma sağlayan sistemler kapalı veya en alt seviyede çalıştırılıyorsa,
- Otomobilin direksiyonu, çeyrek turdan fazla olmayacak şekilde herhangi bir tarafa çevrilmiyorsa,
- Sürücünün emniyet kemeri takılı ise,
- Motorun kaputu kapalıysa,
- Sürücünün kapısı kapalıysa Start-Stop sistemi devreye girmeye hazır demektir.
Start – Stop Sistemi Marş Dinamosuna Zarar Verir Mi?
Marş motoru olarak da bilinen marş dinamosu aracın çalışmasını sağlayan bir sistemdir. Bu motor sistemi marşa basıldığı zaman devreye girer ve aracın ilk hareketini bu evrede almasını sağlayarak arabayı çalıştırır. Bu motor tipi seyrek kullanımlar için üretildiğinden uzun süreli kullanımlara uygun değildir. Bu sebeple start stop gibi sık sık motorun durduğu ve çalıştığı sistemde uzun ömürlü değildir. Hatta uzun süreli marşa basma durumlarında, enerji tüketiminin de artması sebebiyle marş dinamosu akünün zayıflamasına veya bitmesine sebep olur.
Fakat son dönemlerde üretilen orta ve üst segment araçların hepsinde start stop sistemine uygun çok kısa süre ile aracın motorunun durdurulup çalışmasını sağlayacak yeni tip marş dinamosu kullanılmaktadır. Bu sisteme alternatör dinamo sistemi denilmektedir. Yeni nesil sistemde start stop özelliğine uygun olarak kısa süreli ve sık kullanımlara uygun şekilde tasarlanmış marş dinamosu kullanılmaktadır. Bu sebeple start stop sistemi marş dinamosuna zarar vermemektedir.
Start Stop Özelliğinin Avantajları
Start – Stop özelliğinin en yaygın ve faydalı avantajı yakıt tasarrufu sağlamasıdır. Özellikle İstanbul gibi büyük şehirler ve trafik yoğunluğunun sık yaşandığı rotalarda, trafikte beklerken ya da kırmızı ışıkta durduğunuzda aracın motoru durur. Böylelikle motor bekleme süresinde yakıt tüketimi yapmaz.
Start stop özelliği devre dışında ise ya da araçta start stop özelliği yok ise bekleme süresi boyunca araç rölantide kalıyor. Araçlar rölantide kaldığı süre boyunca yaklaşık 0.3-2.5 lt arasında yakıt tüketiyor. Aya ve yıla vurulduğunda ciddi bir yakıt tüketimi ve maliyete sebep oluyor. Özetle start stop sisteminin özellikle şehir içi bölgeler ve trafik yoğunluğu hesaplandığında %15’e kadar tasarruf sağladığı söylenebilir.
